Telecomz

6 - 7 - 8 - 9 พฤษภาคม 2551 : satellite

2008-05-10T12:55:00.000-07:00

ช่วงสัปห์ดานี้ เพื่อนๆ GA#8 หลายคนเริ่มจะเก็บข้าวเก็บของกลับไปเรียนต่อแล้ว เนื่องจากเพื่อนบางคนเริ่มฝึกตั้งแต่วันที่ 16 มีนาคม ซึ่งอาทิตย์หน้านี้ก็ครบพอดี ผมเจอเพื่อนๆ ก็ทักกันว่า ฝึกจบวันใหน พอได้ถามก็รู้สึกใจหายเหมือนกัน เวลาดีๆ ที่ได้เจอกันอย่างนี้มันผ่านไปเร็วจริงๆ

ส่วนงานที่แผนกในช่วง วันที่ 6 -7 นี้ พี่หนึ่งให้ผมแก้ severity External Alarm ของ ภาคอีสาน ( บ้านเฮา ) หลังจากเสร็จจากภาคเหนือมาที่ใช้เวลาร่วมสองอาทิตย์ในการแก้ไข แต่คราวนี้ของภาคอีสานจะเร็วขึ้น คาดว่าไม่เกิน 3-4 วัน วันศุกร์นี้ก็คงเสร็จ ตอนนี้ ชำนาญ เปลี่ยนทีละเยอะๆ และเปลี่ยนวิธีการจดข้อมูล ทำให้เร็วขึ้นมาก และหลังจากเสร็จงานนี้ ผมจะได้ไปฝึกเกี่ยวกับระบบ transmission ร่วมกับพี่ๆที่อยู่ชั้น 10 ซึ่งผมก็พอที่จะรู้จักชื่อพี่ๆบางคน เช่น พี่หลอ (ลาดกระบัง โทรคม รุ่น 36 ครับ ) น่าสนุกมากเลยที่เดียว อยากจะรู้เรื่องนี้ลึกๆอยู่แล้ว

ส่วนเพื่อนๆคนอื่นๆของผมตอนนี้ได้ทำเกี่ยวกับระบบ generator โดยเช็คว่าแต่ละภาค เครื่องgenerator ตามชุมสายใช้ได้ปกติหรือไม่ ( รายละเอียดในการตรวจสอบ ผมไม่ค่อยรู้เท่าไร เพราะไม่ได้เข้าไปฟังพี่ดิว พี่ที่อยู่ในห้อง SYS ตู้ปลา เป็นคนสอน ถ้าอยากรู้ไปติดตามจาก http://ning-nong.blogspot.com คู่บัดดี้ผมน่าจะเขียนไว้ )

ส่วนในวันที่ 8 พฤษภาคม พวกผมได้มีโอกาศเรียน ระบบดาวเทียม เนื่องมาจากพี่ๆ จากชั้น 11 มาปรับจานดาวเทียมที่ตั้งอยู่บนระเบียงด่านฟ้าชั้น 9 ให้มุมรับส่งของจานตรงกับดาวเทียม เพื่อที่จะดั้บและส่งสัญญาณที่มีpower สูงสุด โดยมี พี่โหน่ง ที่ทำงานเกี่ยวกับด้านดาวเทียมกับงานเกี่ยวกับรถ mobile satellite และพี่เอ็กซ์ ที่ทำงานเป็น maintenance ตระเวณไปชุมสายทั่วกรุงเทพฯ คอยควบคุมการปรับจูนตัวดาวเทียม ( ในตอนที่พวกพี่เค้าปรับองศาของดาวเทียมตอนแรกๆผมไม่ได้ไปดูด้วย พวกพี่ๆเค้าทำเสร็จถึงได้ออกไปดูครับ เลยไม่รู้ว่า พี่เค้าทำอะไรกันบ้าง น่าเสียดายๆ )

พี่โหน่งสอนเกี่ยวกับระบบการส่งสัญญาณดาวเทียมแบบคร่าวๆ ดาวเทียม ส่งสัญญาณในย่าน c band เนื่องจากข้อดีในการส่งสัญญาณผ่านย่านความถี่นี้จะได้รับผลกระทบเมื่อส่งสัญญาณดาวเทียมผ่านชั้นบรรยากาศตอนที่ฝนตก noise จากฝน จะเกิดน้อยมากประมาณ 3 dB (จากที่เคยรู้มาเป็นเพราะว่า ความยาวคลื่นของย่าน c band นี้ยังมากกว่า เส้นผ่านศูนย์กลางของเม็ดฝนทำให้ คลื่นสามารถอ้อมผ่านเม็ดฝนได้ ส่งผลให้ lossเกิดน้อยกว่า การส่งสัญญาณด้วยความถี่ที่สูงกว่าย่าน c band ) การที่เราจำเป็นต้องใช้การส่งข้อมูลผ่านระบบดาวเทียม เนื่องจากบางที่ ใช้ microwave ไม่ได้เพราะเนื่องจากระยะยิงสัญญาณจากต้นทางไปยังปลายทางที่โค้งลงเกิน 60 กิโลเมตร

เราส่งสัญญาณและข้อมูลผ่านขึ้นไปบนดาวเทียม ด้วยความถี่ uplink 6 GHz และส่งสัญญาณจากดาวเทียมด้วยความถี่ downlink 4 GHz ซึ่งทั้งสองความถี่นี้อยู่ในย่าน c band ทั้งสิ้น เหตุผลที่ใช้ความถี่ uplink มากกว่า downlink เนื่องมาจาก
- ที่ความถี่ uplink จะมีสัญญาณรบกวน ( noise ) สูงกว่า ความถี่ downlink ( ยิ่งความถี่สูง noise ยิ่งเยอะ ) การจัดการกับพารามิเตอร์ที่จะช่วยลด noise บนสถานีส่งภาคพื้นดินจึงเหมาะสมกว่า
- Power ที่ใช้ส่งจากภาคพื้นดิน ต้องใช้ power มาก เนื่องจากผลกระทบจากสัญญาณรบกวน คือ ส่งกำลังสูงๆเพื่อที่ฝั่งรับบนดาวเทียมสามารถรับสัญญาณที่มีกำลังพอที่จะแยกข้อมูลออกจากสัญญาณรบกวนได้
- เนื่องมาจากความเหมาะสมจากแหล่งจ่าย เพราะว่า ที่สถานีภาคพื้นดินสามารถใช้แหล่งจ่ายจากการไฟฟ้าซึ่งสามารถจ่ายไฟฟ้าที่มีกำลังสูง ดีกว่าบนดาวเทียมที่มีข้อจำกัดด้านแหล่งจ่าย จึงให้สถานีภาคพื้นดินใช้ความถี่ที่สูงกว่าด้านดาวเทียม

เอไอเอสได้เช่าช่องสัญญาณในการส่งข้อมูลกับดาวเทียมไทยคม ซึ่งใช้ช่องสัญญาณที่ 9 จาก 12 ช่องสัญญาณ โดยแต่ละช่องสัญญาณของดาวเทียมไทยคมมี bandwidth เท่ากับ 36Mbps

ส่วนในการนำระบบดาวเทียมไปใช้งาน เราใช้ดาวเทียมเป็นเหมือน transmittion ตัวหนึ่ง แต่เป็นการส่งข้อมูลผ่านทางคลื่นวิทยุแทนที่จะเป็นสายออฟติกไฟเบอร์หรือสายโคแอคเชียล เหมาะสำหรับสถานที่ไม่สะดวกในการส่งข้อมูลโดยใช้สาย เช่น ตามเกาะต่างๆ เราไม่สามารถที่ลากสายออฟติกข้ามทะเลเป็นหลายๆสิบกิโลเมตร ชุมสายที่ตั้งตามเกาะต่างๆเช่นเกาะช้าง เกาะพะงัน ฯลฯ ต่างก็ต้องใช้ระบบดาวเทียมเป็นช่องนำสัญญาณแทนสายออฟติกทั้งสิ้น นอกจากนี้ระบบดาวเทียมยังนำไปใช้ในกระทรวงต่างๆเช่น กระทรงกลาโหม ซึ่งใช้ดาวเทียมในการติดต่อสื่อสารทางทหาร

ในส่วนของเอไอเอสจะมีรถที่ให้บริการเพิ่มช่องสัญญาณโทรศัพท์มือถือที่เรียกว่า รถ mobile satellite ซึ่งจะมีหน้าที่หลักในการตามเสด็จเมื่อพระองค์ทรงไปประพาสตามสถานที่ต่างๆ ซึ่งต้องดูแลส่วนของระบบสัญญาณโทรศัพท์มือถือของพระองค์ให้ดี แบบสามารถติดต่อได้ตลอดเวลาที่ต้องการ เพราะไม่ต้องไปใช้ช่องสัญญาณมือถือร่วมกับใคร นับว่าเป็นงานที่สำคัญมากเพราะถ้าเกิดเหตุร้ายใดๆขึ้น ระบบสื่อสารจำเป็นต้องใช้ได้ตลอดเวลา เพื่อการแก้ไขเหตุการณ์ได้อย่างทันท่วงที งานรองของรถ mobile satellite คือการไปเพิ่มช่องสัญญาณโทรศัพท์มือถือในงานต่างๆ เช่น ในงานวันรับปริญญา ใครที่เคยไปงานนี้จะสังเกตได้ว่า เวลาที่เราจะโทรหา เพื่อนๆที่นัดกันหรือพี่ที่มางานรับปริญญานี้ช่างยากเย็นซะเหลือเกิน เนื่องจากช่องสัญญาณในบริเวณนั้นมีไม่เพียงพอสำหรับความต้องการใช้งาน รถ mobile satellitคันนี้แหละ จะไปตั้งอยู่แถวบริเวณงานนั้นและเพิ่มช่องสัญญาณโทรศัพท์ได้ประมาณ 100 กว่าช่องสัญญาณต่อหนึ่งคัน

เอไอเอสมีรถแบบนี้อยู่ 6-7 คัน ช่วงแรกๆจะนำเข้าจากต่างประเทศ คันแรกที่นำเข้ามาราคาก็ประมาณ 30 ล้านกว่าๆ แต่ช่วงหลังๆจะสั่งกระกอบเอง ราคาลดลงมานิดหน่อยประมาณ 25 ล้านบาท ขนาดของตัวรถนี่ก็ใหญ่ประมานเท่ากับรถขนส่งที่มีตู้คอนเทนเนอร์เล็กๆ ภายในมีอุปกรณ์เช่น ตัวตู้ชุมสาย และระบบดาวเทียม และ generator ที่คอยเป็นแหล่งจ่ายไฟกระแสตรงให้แก่อุปกรณ์ภายในรถ ซึ่งด้านบนของรถจะมีจานดาวเทียมที่สามารถพับเก็บได้ ซึ่งมีอุปกรณ์ภายในรถที่ควบคุมให้จานดาวเทียมหมุนค้นหาดาวเทียมด้วยระบบGPS เมื่อเวลาใช้งาน เจ๋งโครต!!!!

พี่โหน่งและพี่…. (ของโทษค้าบบ ลืมชื่อ) ได้เล่าประสบการณ์ที่น่าสนใจมากเกี่ยวกับการไปทำงานบนรถ mobile satellite คันนี้ พี่ๆเค้าเคยตามเสด็จไปนับครั้งไม่ถ้วน ไม่ว่าจะขึ้นภู ขึ้นเหนือ หรือลงใต้ ในงานเทศกาลต่างๆ ที่เป็นงานประจำปีแต่ละจังหวัด เช่นงานแห่เทียนที่จังหวัดอุบลราชธานี( บ้านผมเอง) พี่เค้าก็ไปมาแล้ว เรียกได้ว่า ไปเที่ยวทั่วไทยที่มีงานเทศกาล เที่ยวไป ทำงานไป น่าสนุกมากครับ ( แต่ก็ห่างจากครอบครัว งานของคนโสดเลยละเนี่ย )

เมื่อครั้งเหตุการณ์ ซึนามิ รถคันนี้ได้ไปช่วยเพิ่มช่องสัญญาณโทรศัพท์มือถือ ซึ่งการติดต่อสื่อสารในที่กิดเหตุนั้นแทบจะเรียกได้ว่าถูกตัดขาดโลกภายนอกก็ว่าได้ พี่เค้าเล่าให้ฟังว่า ศพนี่ตายเกลื่อน พวกชาวบ้านและเจ้าหน้าที่ก็ช่วยกันเก็บศพ มาเรียงไว้ข้างๆรถนี่แหละ ( เหอะๆๆ น่ากลัวนะ ) ฝรั่งบางคน ที่เสียคนในครอบครัวระหว่างมาเที่ยวในแถบที่เกิดซึนามินี้ บางคนนี่ร้องให้มาเลย บอกขอใช้โทรศัพท์ที่รถหน่อย พวกพี่เค้าก็ให้โทรฟรีเลยครับ ผมฟังเนี่ยซึ้งเลย นี่แหละน้ำใจคนไทย นับว่าเป็นงานที่ได้ช่วยเหลือคนที่ทุกข์ยาก ช่วยเหลือสังคมในเวลาวิกฤติที่ไม่มีใครคาดคิดว่าจะเกิดเหตุการณ์แบบนี้ขึ้น

รถนี้ปั่นไฟได้ 4 วัน เต็มถัง

โม้มานาน ต่อไปจะพูดถึงเรื่องกระบวนการในการใช้ดาวเทียมในการส่งข้อมูลว่ามีขั้นตอนอย่างไรแบบคร่าวๆ

อธิบายจากรูปเลยนะครับ ทางด้านฝั่งส่ง สมมุติเลยแล้วกันว่า ฝั่งส่งจะมี modem เป็นตัวแปลงข้อมูล จากอุปกรณ์ภายนอกให้เป็นสัญญาณที่เหมาะแก่การส่งในระบบดาวเทียม เช่น อาจจะแปลงข้อมูลที่มาจากตู้ชุมสายผ่านสาย E1 มา ( 2Mbps) เป็นข้อมูลที่เหมาะกับการส่งขึ้นไปบนดาวเทียมที่มีความถี่ 70 MHz แล้วส่งไปยังเครื่อง IF convertor เพื่อยกข้อมูลที่ได้รับจาก modem ไปอยู่ที่ความถี่ uplink คือ ประมาณ 6 GHz แล้วนำสัญญาณที่ได้ไปผ่าน วงจรขยาย IF amplifier เพื่อเพิ่มกำลังส่ง แล้วส่งสัญญาณนี้ผ่านท่อwaveguide ไปยังจานดาวเทียมเพื่อส่งสัญญาณไปยังดาวเทียม แล้วจะทำการส่งสัญญาณกลับไปยังสถานีฐานด้วยความถี่ 4 GHz เมื่อสัญญาณถึงสถานีฐาน จะผ่าน LNA : low noise amplifier เพื่อลดสัญญาณรบกวนและเพิ่มกำลังสัญญาณที่รับได้ แล้วผ่าน IF amplifier ผ่าน IF convertor เพื่อยกข้อมูลกลับมาที่ความถี่ 70MHz แล้วส่งต่อไปยัง modem เพื่อดึงสัญญาณรูปแบบเดิมตั้งแต่แรก

เพื่อนๆในแผนก NOC เข้าไปดูภายในรถ mobile car

เครื่องรับส่งสัญญาณดาวเทียมในห้องชุมสาย มี เม่ย เป็น พรีเซนเตอร์

ชมภาพตัวอย่างไปก่อนนะครับ เนื้อเรื่องกำลังมา

2 พฤษภาคม 2551 : OSI Model and C7

2008-05-04T12:22:00.000-07:00

วันนี้ ตั้งใจจะเคลียร์ งานเก่า งานค้าง คือ การเขียน blog ส่ง นั่นเอง ( ว่างจริงๆ ช่วงนี้ ) เช้าๆ พี่ฟริ้นสอนเกี่ยวกับ การดู alarm ของอุปกรณ์ Huewei โดยสอน พี่เจ๋งด้วย ทำให้ผมได้รู้ว่า เข้าใจผิดเกี่ยวกับ centralized fault มาตลอด ขั้นตอนการจัดการ Alarm เริ่มตั้งแต่

1.เมื่ออุปกรณ์ เกิดมีปัญหาขึ้น จะส่ง Alarm มาที่ CFMS ซึ่งจะบอกได้แค่ว่า อุกปกรณ์ ตัวใหนเสีย ของ ยี่ห้ออะไรเท่านั้น ไม่ได้บอกสาเหตว่าเสียเนื่องจากอะไร

2.เมื่อเหล่า surveillance ได้ รับ Alarm แล้ว จะเปิด โปรแกรม ที่ใช้จัดการกับอุปกรณ์ที่เกิดปัญหา เพื่อดูว่าปัญหาเกิดจากสาเหตุอะไร โดยใช้คำสั่ง remote command ต่างๆเพื่อแก้ปัญหาไปก่อน

3.ถ้าแก้ปัญหาด้วย remote command ไม่ได้ จะออกใบ Job โดย TTS สั่งให้ Field maintenance ไปจัดการปัญหา หน้า site งาน ต่อไป

ได้การบ้านมา ข้อ สองข้อครับ เกี่ยวกับ OSI model และ C7

ให้ดูรูปก่อนเลย เทียบกันระหว่าง 2 model นี้

มาดู OSI Model กันก่อนครับ มันคืออะไร และแต่ละชั้นทำอะไรกันบ้าง

OSI (Open System Interconnection Reference Model) เป็นแบบจำลองสำหรับอ้างอิงของระบบเครือข่าย โดยจะบรรยายถึงโครงสร้างของสถาปัตยกรรมเครือข่ายในอุดมคติ เป็นระบบเครือข่ายแบบเปิด และอุปกรณ์ทางเครือข่ายจะสามารถติดต่อกันได้โดยไม่ขึ้นกับว่าเป็นอุปกรณ์ของผู้ขายรายใด จากรูปมีอยู่ 7 layer

Layer7 : Application Layer

- เป็นชั้นที่อยู่บนสุดของการรับส่งข้อมูล ทำหน้าที่ติดต่อกับผู้ใช้ โดยจะรับคำสั่งต่างๆจากผู้ใช้ส่งให้คอมพิวเตอร์แปลความหมายและทำงานตามคำสั่งที่ได้รับในระดับโปรแกรมประยุกต์ เช่นแปลความหมายของการกดปุ่มเมาส์ให้เป็นคำสั่งในการก็อปปี้ไฟล์ หรือดึงข้อมุลมาแสดงผล ตัวอย่างของ protocol ในชั้นนี้คือ Web Browser, HTTP, FTP, WWW

Layer6 : Presentation Layer

- เป็นชั้นที่ทำหน้าที่ตกลงกับคอมพิวเตอร์อีกด้านหนึ่งในการรับส่งข้อมูลในระดับโปรแกรมประยุกต์จะมีขั้นตอนและข้อบังคับอย่างไร จุดประสงค์หลักของ Layer นี้คือ กำหนดรูปแบบของการสื่อสาร ตัวอย่างของ protocolในชั้นนี้คือ JPEG , MPEG

Layer5 : Session Layer

- ควบคุมการสื่อสารจากต้นทางไปยังปลายทางแบบ End to End และคอยควบคุมช่องทางการสื่อสารในกรณีที่มีหลายๆ โปรเซสต้องการรับส่งข้อมูลพร้อมๆกันบนเครื่องเดียวกัน (ทำงานคล้ายๆเป็นหน้าต่างคอยสลับเปิดให้ข้อมูลเข้าออกตามหมายเลขช่อง(port)ที่กำหนด)

- ยังให้อินเตอร์เฟซสำหรับ Application Layer ด้านบนในการควบคุมขั้นตอนการทำงานของ protocol ในระดับ transport/network เช่น windows socket ใน windows ซึ่งได้ให้ Application Programming Interface (API) แก่ผู้พัฒนาซอฟแวร์ในระดับบนสำหรับการเขียนโปรแกรมเพื่อควบคุมการทำงานของ protocol TCP/IP ในระดับล่าง

- ทำหน้าที่ควบคุม syncronization และกำหนดวิธีที่ใช้รับส่งข้อมูล เช่น อาจจะเป็นในลักษณะสลับกันส่ง (Half Duplex) หรือรับส่งไปพร้อมกันทั้ง2ด้าน (Full Duplex)

- ข้อมูลที่รับส่งกันใน Layer5 นี้จะอยู่ในรูปของ dialog หรือประโยคข้อมูลที่สนทนาโต้ตอบกันระหว่างต้านรับและด้านที่ส่งข้อมูล ไม่ได้มองเป็นคำสั่งอย่างใน Layer6 คล้ายกับเป็นการสนทนาตอบโต้กันระหว่างผู้รับกับผู้ส่งนั่นเอง ตัวอย่างของ protocol ในชั้นนี้คือ SQL, Windows socket , NFS

Layer4 : Transport Layer

- การแบ่งข้อมูลใน Layer บนให้พอเหมาะกับการจัดส่งไปใน Layer ล่าง ซึ่งการแบ่งข้อมูลนี้เรียกว่า Segmentation หน่วยของข้อมูลที่ถูกแบ่งแล้วนี้เรียกว่า Segment

- ทำหน้าที่ประกอบรวมข้อมูลต่างๆที่ได้รับมาจาก Layer ล่าง และให้บริการ

- ตรวจสอบและแก้ไขปัญหาเมื่อเกิดข้อผิดพลาดขึ้นระหว่างการส่ง(error recovery) ทำหน้าที่ยืนยันว่าข้อมูลได้ถูกส่งไปถึงยังเครื่องปลายทางและได้รับข้อมูลถูกต้องเรียบร้อยแล้ว
ตัวอย่างของ protocol ในชั้นนี้คือ TCP,UDP

Layer3 : Network Layer

- มีหน้าที่หลักในการส่ง packet จากเครื่องต้นทางให้ไปถีงปลายทาง กำหนดให้มีการตั้ง logical address ขึ้นมาเพื่อใช้ระบุตัวตน ตัวอย่างของ protocol นี้เช่น IP และ logical address

- protocol ที่ทำงานใน layer นี้จะไม่ทราบว่าpacketจริงๆแล้วไปถึงเครื่องปลายทางหรือไม่ หน้าที่ยืนยันว่าข้อมูลได้ไปถึงปลายทางจริงๆแล้วคือหน้าที่ของ Transport Layer นั่นเอง

Layer2 : Data Link Layer

- รับผิดชอบในการส่งข้อมูลบน network แต่ละประเภทเช่น Ethernet ,Token ring, FDDI , หรือบน WAN ต่างๆ

- ดูแลเรื่องการห่อหุ้มข้อมูลจาก layer บนเช่น packet ไว้ภายใน Frame จะมีการระบุหมายเลข address ของเครื่อง/อุปกรณ์ต้นทางกับเครื่อง/อุปกรณ์ปลาทางด้วย hardware address ที่เรียกว่า MAC Address

MAC Address เป็น address ที่ฝังมากับอุปกรณ์นั้นเลยไม่สามารถเปลี่ยนเองได้ MAC Address เป็นตัวเลขขนาด 6 byte, 3 byte แรกจะได้รับการจัดสรรโดยองค์กรกลาง IEEE ให้กับผู้ผลิตแต่ละราย ส่วนตัวเลข 3 byte หลังทางผู้ผลิตจะเป็นผู้กำหนดเอง หน่วยของ layer นี้คือ Frame ตัวอย่างของ protocol ในชั้นนี้คือ Ethernet, Token Ring ,IEEE 802.3/202.2,Frame Relay, FDDI, HDLC, ATM เป็นต้น

Layer1 : Physical Layer

- ข้อกำหนดมาตรฐานคุณสมบัติทางกายภาพของฮาร์ดแวร์ที่ใช้เชื่อมต่อระหว่างคอมพิวเตอร์ทั้ง2ระบบ สัญญาณทางไฟฟ้าและการเชื่อมต่อต่างๆของสายเคเบิล,Connectorต่างๆ การรับส่งจะเป็นในรูป 0 หรือ 1 หน่วยของ layer นี้คือ bits ตัวอย่างของ protocol ในชั้นนี้คือ CAT5,CAT6,RJ-45,EIA/TIA-232,V.35cable เป็นต้น

ส่วนรายละเอียดของ C7 มีดังนี้

C7 หรือ Common Channel Signaling Systems no.7

เป็นมาตรฐานการส่งข้อมูลสัญญาณดิจิตอลบนระบบ PSTN : public switched telephone network เพื่อทำการเชื่อมต่อโทรศัพท์ทั้งแบบ wirelessและ wireline ในการทำ call setup, routing และ control ซึ่ง c7 ถูกกำหนดมาตรฐานขั้นตอนกระบวนการและโปรโตคอลที่ใช้ในการติดต่อโดย International Telecommunication Union (ITU) หน้าที่หลักๆของ c7 มีดังนี้

• เป็นพื้นฐานของการเริ่มต้นการเชื่อมต่อ การจัดการให้คงสถานะการเชื่อมต่อ และการยกเลิกการเชื่อมต่อ
• จัดการเรื่องการบริการไร้สาย เช่นระบบ PCS : personal communications services , ระบบ roaming การทำ mobile subscriber authentication
• จัดการเรื่อง LNP : local number portability
• จัดการเรื่อง toll-free (800/888) และ toll (900) ของบริการแบบ wireline
• ปรับปรุงบริการเสริมเช่น call forwarding, calling party name/number displayและ three-way calling
• จัดการเรื่องความปลอดภัยและประสิทธิภาพในการติดต่อสื่อสาร

MTP : Message Transfer Part
แบ่งออกเป็น 3 ชั้น

MTP Level 1 เท่ากับชั้น OSI Physical Layer.ดดยกำหนดมาตรฐานการเชื่อมต่อเชิงกายภาพรวมทั้งกำหนดสัญญาณ digital signaling link รวมถึงกำหนดมาตรฐานความเร็วในการเชื่อมต่อแบบต่างๆเช่น E-1 (2048 kb/s; 32 64 kb/s channels), DS-1 (1544 kb/s; 24 64kb/s channels), V.35 (64 kb/s), DS-0 (64 kb/s), and DS-0A (56 kb/s).

MTP Level 2 เป็นชั้นที่เช็คความถูกต้องในการส่งข้อมูลแบบ end-to-end ข้ามระหว่าง signaling link. Level 2 จะดูแลไปถึงเรื่อง flow control, message sequence validation, and error checking. เมื่อเกิดความผิดพลาดบน signaling linkขึ้น message (หรือกลุ่มของ messages) จะถูกส่งใหม่อีกรอบทันที. MTP Level 2 is คล้ายกับ OSI Data Link Layer

MTP Level 3 จัดการสร้างเส้นทางเพื่อการส่ง message ระหว่าง signaling points ใน SS7 network. MTP Level 3 จะสร้างเส้นทางเชื่อมต่อใหม่อีกครั้งเมื่อเกิดปัญหาในการเชื่อมต่อระหว่าง signaling points เกิดล้มเหลวหรือเกิดการแออัดของข้อมูลมากเกินไปMTP Level 3 เหมือนกับ OSI Network Layer

ISUP : ISDN User Part

- กำหนด protocol ที่ใช้ในการ set-up, manage และ release trunk circuits ให้ขนส่งข้อมูลและเสียงระหว่างจุดสิ้นสุดการแลกเปลี่ยนข้อมูล (เช่น ระหว่าง คนโทรหาและคนรับสายโทรศัพท์ ) ISUP ใช้การเชื่อมต่อทั้งแบบ ISDN และ non-ISDN อย่างไรก็ตาม การเรียกใช้การโทรและการสิ้นสุดการโทร ไม่ต้องใช้However ISUP signaling ก็ได้

TUP : Telephone User Part

- ในบางพื้นที่ของโลก ( เช่น จีนและบราซิล ) TUP : Telephone User Part ใช้เป็นพื้นฐานในการสร้างการเชื่อมต่อและการสิ้นสุดการเชื่อมต่อและบางที่ใช้ ในบางประเทศ ISUP นั้นใช้แทน TUP ในการจัดการการเชื่อมต่อ

SCCP : Signaling Connection Control Part

- SCCP ใช้ในบริการในระบบ connectionless และ ระบบ connection-oriented และ global title translation (GTT) ซึ่ง SCCP มีความสามารถเหนือกว่า MTP Level 3 โดย global title เป็นเลขแสดง address (เช่น mobile subscriber identification number) โดยหมายเลขเหล่านี้จะถูกแปลงโดย SCCP ไปเป็นรหัสจุดหมายปลายทางและกลายไปเป็นหมายเลข subsystem number หมายเลข subsystem number จะเป็นหมายเลขที่ใช้แสดงตัวที่ไม่ซ้ำกับใครซึ่งใช้แสดง signaling point ปลายทาง SCCP ถูกใช้เหมือน transport layer สำหรับฐานบริการแบบ TCAP

TCAP : Transaction Capabilities Applications Part

- TCAP รองรับการแลกเปลี่ยนของความสัมพันธ์ข้อมูลแบบ non-circuit ระหว่าง applications ข้ามไปสู่เครือข่าย SS7 โดยใช้บริการของ SCCP connectionless. การQueryและ response ระหว่าง SSPs และ SCPs ถูกข่นส่งผ่าน TCAP messages. ตัวอย่างเช่น SSP ส่ง TCAP query เพื่อกำหนดหมายเลขเส้นทาง ที่เกี่ยวข้องกับ dialed 800/888 number และตรวจสอบรหัสPIN : personal identification number ของซิมการ์ดผู้ใช้ในระบบโทรศัพท์มือถือ (IS-41 และ GSM), TCAP ส่ง Mobile Application Part (MAP) messages ส่งระหว่าง mobile switches กับ databases ที่รองรับการทำ authentication ของผู้ใช้, การทำการแสดงตัวของอุปกรณ์และการ roaming.

OMAP : Operations, Maintenance and Administration Part and ASE

- OMAP และ ASE เป็นส่วนที่ใช้ในการพัฒนาในอนาคต ซึ่งในปัจจุบันบริการ OMAP อาจใช้ในการสร้างเส้นทางเชื่อมต่อข้อมูล และใช้ในการหาสาเหตุของปัญหาในการเชื่อมต่อ

บ่ายวันนี้ก็พิมพ์งานอย่างเดียว กะว่า สัปดาห์หน้าจะได้ทำงานใหม่ ไม่ต้องกลับมาทำของเก่าอีก อยากให้พี่ๆสอนเยอะๆครับ เพราะผมหวังมากกับการฝึกงานว่าจะได้ความรู้เกี่ยวและประสบการณ์เกี่ยวกับระบบโทรศัพท์มือถือจากที่ AIS มากๆ ( ไม่งั้น blog นี้คง มีรายละเอียดน้อย พี่ได้อ่านน้อยลงนะ )

ข้อมูล OSI Modelและ C7 อ้างอิงมาจาก
www.nautestech.com/RandD/knowledge/ss7_2.htm
http://www.udonoa.com/www-tam/Knowledge/OSImodel.html

29 - 30 เมษายน 2551 : Roaming

2008-05-04T11:38:00.000-07:00

วันนี้บรรดาเพื่อนๆในแผนกก็เริ่ม เสร็จงานจาก IR กันเสียที พี่จ้อน หัวหน้าที่ดูแลแผนก SES เลยเรียกไปให้ช่วย ให้พวกผมเช็ค sim ของ Operation ต่างประเทศที่ทำ Roaming กับ AIS โดยทดลองใส่ sim แล้วทำการ Location Update ว่า ว่า หน้าจอ แสดง GSM ของ AIS รึเปล่า ถ้าใช่ให้เขียนข้อมูลของ sim นี้ ได้แก่ ชื่อประเทศ และ ชื่อ operation หมายเลย MSISDN และ IMSI

Sim ที่เอามาทดสอบนี้ มีประมาณ ร้อยกว่าแผ่น ที่เห็นก็มี operation ดังๆหลายที่ เช่น Telenor ( รูปกังหันเป็นตัว T แบบ Dtac เนื่องจาก telenor มีหุ้นส่วนกับ Dtac ) Vodaphone Maxis ที่ฮาๆ ก็มี CAMShin : Cambudia ของ AIS ที่ไปเปิด operation ที่ เขมรนี่แหละ สัญลักษณ์เป็นแบบ 1 2 call แต่โทรศัพท์ทดสอบมีเครื่องเดียว ผมเลยเอาโทรศัพท์ผมนี่แหละ ช่วยทดสอบด้วย ทำให้การทำงานเร็วขึ้นมาก ( พี่ๆ ที่ SES ตะลึงเล็กน้อย เนื่องจากพวกเราทำงานเสร็จกันเร็วมาก )

พี่จ้อนแนะนำ เกี่ยวกับการ Location update ว่า การที่เราเอา sim จากต่างประเทศมาใช้นั้น กระบวนการ LOC จะเป็นดังรูปนี้ คือ ทาง โอเปอร์ที่ ทำ Roaming ด้วยจะ ส่งข้อมูลไปที่ HLR ของ operation ต่างประเทศ เพื่อไปเช็คว่า เบอร์ที่ roaming นี้ มีตัวตนจริงใน operation อีกประเทศ ใหม โดยวิ่งผ่าน gateway TOT ซึ่งให้สัมปทานคลื่นความถี่ แก่ AIS Dtac Truemove ถ้าเช็คข้อมูลอีกฝั่งแล้ว ถูกต้อง มีการเปิดใช้ roaming ร่วมกันระหว่าง 2 operation ก็สามารถใช้งานโทรศัพท์มือถือได้ตามปกติ

Step ในการทำงานของเรา ง่ายๆ ชิวๆ
1.แกะซิม โยนใส่เครื่อง ใส่แบ็ต เปิดเครื่อง
2.ต้องใส่ PIN หรือ PUK รึเปล่า ถ้าไม่ใส่ไปขั้นต่อไป ( ช่วงนี้ ถ้า simใหน ไม่บอก PIN มา เราต้องสวมบท “อัจฉริยะค้างคืน” เดา รหัส PIN มั่วไป ถ้าถูก คุณดีพอ ที่จะได้ไปต่อ ถ้าผิด จบเกมส์ ปา sim ทิ้ง )
3.รอ และ ลุ้นแถบๆ …… ให้ ป๊อกเด้ง เอ้ย ไม่ใช่ ให้ operation ขึ้นต่างหาก
ถ้า GSM AIS หรือ GSM 1800 ขึ้น กระโดดสิบทีรอบห้อง แล้วหาข้อมูล ชื่อ operation ชื่อประเทศ เลข MSISDN และ IMSIเขียนใส่ sim แล้วส่งชิงโชค (ใส่ถุงว่าใช้ได้)
ถ้า ขึ้น DTac หรือ True ขว้าง sim ทิ้ง เช่นกัน

25 เมษายน 2551 : Spirit of Fire

2008-05-04T11:08:00.000-07:00

การเปลี่ยน serivity ของ alarm ที่เกี่ยวข้องกับ trsansmittion ภาคเหนือ เหลือ server สุดท้ายแล้ว ผมจึงรีบทำให้เสร็จ กะว่ายนี้คงเสร็จทัน บวกกับ พี่ๆที่แผนกบอกว่า ถ้าเสร็จทัน จะพาไป งานปีใหม่ของเอไอเอส ชื่องาน Spirit of Fire อย่างนี้ ต้องรีบเลย ส่วน เช้านี้พี่เฮาส์ สอน เกี่ยวกับ transmittion

รายละเอียด กำลังเพิ่มเติม …………ในเร็วๆนี้

ตกบ่าย นั่งเปลี่ยน servility จนตาลาย ( คลิ๊กๆๆ ล้วก้อ คลิ๊ก มือจับเมาส์ ตาจ้องแต่จอจนปวดตา ) ในที่สุด ก็เสร็จซะที พอได้เวลาสี่โมงเย็น ได้ฤกษ์ งามยามดี ไป impact เมืองทองธานี พี่หนึ่ง ไปถึงที่งานเกือบ 5 โมงเย็น ไม่เคยมาสักที impact เนี่ย ใหญ่ดีเหมือนกันแฮะ ( แต่เล็กกว่าบ้านผมเยอะ 555 )

พอจอดรถเสร็จก็นั่งรถที่เค้าบริการไปส่ง ไม่ไกลจากที่จอดรถเท่าไร เข้าไปในงาน เห็น พวกพี่ๆ เอไอเอสแต่ชุดตามสีของตัวเอง มี สีชมพู สีแดง เหลือง เขียว และน้ำเงิน ซึ่งน้ำเงินนี่เป็น พวก operation นอกนั้น สีอื่นๆ ไม่รู้ว่าทำฝ่ายใหน ได้ข่าวว่างานนี้ Buddha Bless มาด้วย กะมา dance ซะหน่อย

ผมนึกขึ้นได้ว่าลืม ปั้มลายนิ้วมือก่อนออกมาจาก ตึกชินวัตร 2 ที่นึกได้เพราะที่งานนี้ เค้าก็เช็คว่าเป็นพนักงาน AIS ด้วยการ ปั้ม ลายนิ้วมือ แล้วรับบัตรรับประทานอาหาร งานนี้ดีมากครับ แต่เสียอย่างเดียว เค้าไม่แจกบัตรกินข้าวให้นักศึกษาฝึกงาน แต่พี่ๆที่แผนกก็ใจดีมาก ให้บัตรผมกิน คนละใบ สองใบ เดินกินในงานนี้จนอิ่มจะอ้วก

บรรดาเพื่อนๆ GA#8 ทั้งหลาย ก็มาช่วยงานหลายคนอยู่ ผมเดินไปคุยเรื่อยๆ เนียนๆ เพื่อนๆเค้าใส่ชุดสีดำกันหมด เนื่องจากเป็น staff ผมเลยยืมเสื้อพี่ฟริ้นมาใส่ ดูดีครับ เพื่อนมันแซวว่าเหมือนผู้บริหาร เอิ๊กๆ ( บริหารอะไรวะ ไม่ชัดๆ) หลังจากอิ่มแล้ว ผมก็ไปเก็บภาพโดยมี พี่โย เดินไปด้วย เนื่องจากได้ข่าวว่า ลีดเดอร์ข้างหน้าเวที น่ารักมากกกก ( แต่เมื่อเดินไปดูแล้ว ผิดหวัง เฮ่ออ ) เลยเก็บภาพงานมาฝาก

ทางเข้างาน ลงทะเบียนเข้างาน

บรรยากาศภายในงาน Spirit of Fire

CEO เดิน โชว์เรียกเสียงกรี๊ดจากบรรดากองเชียร์ ฮิ่วๆ

ปลาและซวง เพื่อน GA#8

และแก๊ง ( สังเกตว่า กินกันจนไม่มีอะไรเหลือบน บนโต๊ะ )

ทำงานไป อย่าอู้ๆ

ลีดสีชมพู กำลังเดินขบวน

อิ่มแล้ว ชิ่งกลับบ้าน ดีกว่า ( พี่โย พี่เจ๋ง และ พี่แบงค์ )

24 เมษายน 2551 : SES ( อีกที )

2008-05-04T07:34:00.000-07:00

หลังจากเมื่อวานพี่ๆห้อง SES ได้สอนเกี่ยวกับการทำ location update และสอน service ที่น่าสนใจต่างๆ วันนี้เลยได้เรียน service แปลกๆ เช่น1 ซิมหลายเบอร์ และ 1เบอร์ หลายซิม

หลักการของ 1 sim 2 number คือการที่เราผูกเบอร์ไว้สองเบอร์ในซิมเดียวกัน นั่นแสดงว่า 1 sim มี 2 MSISDN แต่มี 1 IMSI แล้วจะทำยังไงละ

ปกติ การ routing ของเบอร์ปกติ( ในที่นี้คือ AAAAAAAAAA ) จะเป็นไปตามปกติคือ MSC จะ วิ่งไปเอา profile ใน HLR ของเบอร์หลัก( AAAAAAAAAA ) แล้วใช้งานตามปกติ แต่เมื่อเราอยากเปลี่ยนมาใช้อีกเบอร์ ให้กด USSD หมายเลข *200# ระบบจะทำการสลับไปใช้อีกเบอร์ โดยการ routing จะมีการเปลี่ยนแปลงให้ HLR เบอร์แรก ทำหน้าที่เป็น HLR เสมือน ชี้เลขหมายไปยัง HLR เบอร์ที่สอง ( 200XXXXXXXXXX ) ซึ่ง เราจะ active เบอร์ โทรออกได้เบอร์เดียว แต่ สามารถรับเบอร์โทรเข้าได้ทั้งสองเบอร์ และมีข้อสังเกตสำหรับเบอร์ที่สองคือ เมื่อ เบอร์ที่สองโทรเข้าเครื่องอื่นจะโชว์หมายเลข 200XXXXXXXXXX ( ทั้งสองเบอร์สามารถใช้ระบบจ่ายเงินต่างกันก็ได้คือ prepaid หรือ postpaid )

ส่วน 1 Number Multi sim เป็น service ที่ผู้ใช้สามารถใช้ มือถือหลายๆเครื่อง แต่มีแค่เบอร์เดียวทุกเครื่อง อ่า…..แล้วมันดียังไงละ

ก็ตอบว่า บางคนมีมือถือหลายเครื่อง แต่อยากใช้แค่เบอร์เดียว อาจจะวาง เครื่องหนึ่งไว้ที่บ้าน อีกเครื่องไว้ที่ทำงาน ซึ่งสามารถ active เครื่องที่จะใช้โทรเข้าโทรออกแค่เครื่องเดียวในเวลานั้น ส่วน USSD ที่ใช้ active มือถือเครื่องที่จะใช้ คือ *1# ซึ่งเครื่องมือถือที่เราไม่ได้active สามารถเล่น EDGE หรือ GPRS ได้ ( เก็บตังค่า GPRS ก้อเบอร์เดียวนั่นแหละนะ แต่ก็สงสัยอยู่ว่า IN มันจะไม่งงเหรอ สมมุติอีกเครื่องก็โทร อีกเครื่องก็เล่น GPRS )

Service ตัวต่อมาเป็นพื้นฐานมาตั้งแต่ใหนแต่ไร มันคือ SMS : Short Message service

จากรูปเป็นการตัดส่วนที่สำคัญของระบบ service แบบ SMS มาแสดง ที่สำคัญคือ อุปกรณ์ SMSC : Short Message Service Center รับข้อความ จาก ฝาก A ที่จะส่งไปให้ B โดย SMSC จะไปค้นหา เส้นทางส่ง ข้อความจาก HLR ของเบอร์ปลายทาง แล้วส่งข้อความไปยัง MSC ปลายทาง ( B ) ถ้าเบอร์ปลายทางยังไม่ได้รับข้อความ จะมีคาบเวลาส่งข้อความใหม่อีกครั้ง ทุก 300 วินาที ส่วนความเร็วอัตราการส่ง SMS จะอยู่ที่ 2400 bps เป็นอังกฦษ ได้ 160 ตัวอักษร แต่ถ้าส่งเป็น ภาษาไทยจะได้ ประมาณ 60 ตัวอักษร (แต่เครื่องมือถือสมัยใหม่จะตัดข้อความเป็น ส่วนๆแล้วส่งให้เลยถ้าส่งอักษรเกินที่กำหนด)

ส่วน service MMS จะแสดงได้คร่าวๆ ดังรูปที่แสดง ตัวอย่างเช่น เครื่อง มือถือ A จะส่ง รูป ผ่าน MMS ข้อมูลรูปภาพจถถูกส่งผ่าน MSC ไปยัง MMSC : Multimedia Message Service เพื่อเก็บภาพไว้ แล้วทำการส่ง url ที่อยู่ของรูปภาพ โดย SMS ไปยังเครื่องปลายทาง ให้เครื่อมือถือปลายทาง (B)โหลด รูปภาพ ผ่าน GPRS

23 เมษายน 2551 : SES

2008-05-04T07:18:00.000-07:00

วันนี้ที่ แผนก SES สอนการทำ update location ของเครื่องมือถือ พี่เอประจำแผนก SES เป็นคนสอนและมีพี่จ้อน พี่ที่ดูแลแผนกนี้คอยเสริมเพิ่มเติม

การทำ location update เหมือนการที่การทำประวัติให้กับมือถือเรา ซึ่งในขั้นแรกที่ simการ์ดจะถูกผูกไว้กับเขตพื้นที่ให้บริการไว้โดย operation แต่ละแห่งแล้วแต่จะกำหนด เมื่อ เริ่มเปิดใช้บริการครั้งแรกไม่ว่าผู้ใช้มือถือมือจะอยู่ที่ใด มือถือจะทำการส่งข้อมูลไปที่ HLR ใน MSC ประจำพื้นที่ที่ simcard ได้ผูกเบอร์ไว้ เพื่อลงทะเบียนเปิดใช้เบอร์ หลังจากนั้นทุกครั้งที่ผู้ใช้มือถือเครื่องนั้น
เรามารู้จัก สองคำที่เกี่ยวข้องกับ การทำ location update กันก่อน
- VLR : Visitor Location Register
- HLR : Home Location Register

กระบวนการทำ location update มีขั้นตอน

จากรูปในส่วนล่างจะอธิบายวิธีการ location update เมื่อเปิดเครื่องมือถือไม่ว่าจะอยู่จุดใด เบอร์นี้จะส่ง signaling ไปที่ HLR ( เจ้าบ้าน ) ที่ตนเองลงทะเบียนไว้เพื่อเช็คว่า เบอร์นี้เป็นเบอร์ที่มีตัวตนจริง ไม่ใช่เบอร์ปลอมหรือว่าถูกสวมรอยมา ด้วยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์( เอิ๊กๆ อธิบายลึกๆไม่ได้ ) ต่อจากนั้น มือถือมันก็ส่งข้อมูล profile ให้กับ VLR ที่ผู้ใช้นั้นอยู่ ณ ที่นั้น ( ลงทะเบียนเป็นแขก )ที่อยู่ติดกับ MSC (สมมุติ เบอร์นี้เปิดใช้ครั้งแรกที่ เชียงใหม่ แต่ผู้ใช้มือถืออยู่ปัตตานี มือถือก็จะส่ง ส่งข้อมูลไป HLR เชียงใหม่ก่อน ) ในการทำ location update นี่มันก็มีช่วงระยะเวลา ในการที่จะเช็คว่า เบอร์นี้ยังอยู่ในเขต MSC นี้รึเปล่า ทุกๆ 3 ชั่วโมง ( แขกยังอยู่แถวนี้ป่าว รึว่า ชิ่งหนีไปใหนแล้ว )

location update มีขั้นตอนการทำ attenuation เพื่อระบุความถูกต้องของเบอร์โทรศัพท์แล้ว นอกจากนี้ ยังจะทำการเช็คว่าเบอร์นี้สามารถใช้ service อะไรได้บ้าง ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับเครื่องมือถือของผู้ใช้ด้วยว่า จะใช้ service ใด ได้บ้างครับ ส่วนรูปส่วนบนจะอธิบายการเชื่อมต่อ GPRS เพื่อใช้บริการ serviceต่างๆ ข้อมูลจะวิ่งผ่าน SGSN : เป็น gateway ที่ใช้เลือกบริการ ว่าจะใช้ service แล้วจะมี GGSN เป็นตัวเชื่อมให้มือถือสามารถใช้ service ได้ ซึ่งจริงๆแล้วมี service หลายประเภท เช่น MMS GPRS Internet (ยกตัวอย่างเพื่อความเข้าใจ เช่นเราจะเล่น wap ผ่าน GPRS ข้อมูลจะวิ่งผ่าน SGSN แล้วก็วิ่งเข้า GGSN ที่ให้บริการ wap )

ในส่วนของ sim card จะมีรหัสต่างๆ ที่สำคัญเช่น
รหัส IMSI : International Mobile Subscriber Identify จะไม่ซ้ำกับ sim ใหนในโลกนี้เลย ซึ่งจะมีอยู่ 15 หลัก ( เป็น standard ใช้ทั่วโลก ) โดยการกำหนดเลขแต่ละหลักจะมีรูปแบบแตกต่างกันตามแต่ละ operation ยกตัวอย่างของ AIS คือ

รหัสที่น่าสนใจอีกหลายตัวใน sim card คือ PIN : Personal Identifation Numberจะมี 4 หลัก และ PUK : Personal Unlocking Key (ปุ๊ก) จะมีอยู่ 8 หลัก เป็นรหัสรักษาความปลอดภัยระดับ user ที่ป้องกันไม่ให้คนอื่นเอา sim card ของเราไปใช้ง่ายๆ ถ้าเราใส่ PIN ผิดไปสามครั้ง simจะถามหา PUK และถ้าใส่ PUK ผิด อีกสามครั้งจะทำให้ ซิมนั้นทำการระเบิดตัวเอง!!!! (จริงปะเนี่ย เว่อไป) รหัสสุดท้ายในซิมคือ KI : เป็นรหัสที่ใช้กันการปลอม sim card ซึ่งไม่มีทางดึงค่า KI นี้ออกมาจาก sim card ได้เลย เนื่องจาก cpu ของ sim card จะปกป้องไว้

เพิ่มเติมเรื่องการ Bar นิดหน่อย การ Bar นี่ฏ็คือการกำหนดไม่ให้ใช้ service ใดๆ ซึ่งการ Bar Service อาจจะทำได้โดยผู้ใช้เอง แต่บาง service ต้องให้ operation ทำให้ ( ซึ่งเสียค่าใช้จ่าย ครับ เช่น ต้องการเรียกใช้ คุณไปรเวท : private number ไม่โชว์เบอร์ ) ก็เพิ่งจะรู้วิธีไม่รับสายแต่โทรออกได้ด้วย ซึ่งกำหนดในมือถือได้เองเลยครับ

22 เมษายน 2551 : NOC

2008-05-04T07:15:00.000-07:00

อได้เรื่องวิ่งวุ่นตั้งแต่เช้าเลยครับวันนี้ เนื่องจากเมื่อวานตอนเตรียมตัว present แผนก ดันลืม copy file flash ที่จะใช้โชว์หลังจากการบรรยายหน้าเวที วิ่งกลับไประหว่างตึกชินวัตร 1 และชินวัตร 2 เพื่อไปเอาไฟล์จากพี่ฟริ้นมา ในวันนี้ พี่ ฟริ้น ก็ไปพรีเซนต์ให้ กลุ่ม solution ฟังเหมือนกัน ไม่รู้ว่าจะมาช่วยพวกเรา present ทันใหมเนี่ย

เช้านี้ พี่ทอย ได้พูดถึงเรื่อง ระบบ การทำงานและตัวอุปกรณืในระบบ GSM ที่ AIS ใช้อยู่ รวมทั้งอุปกรณ์ในระบบ service ต่างๆ ในการใช้งาน service ประเภทหนึ่งๆ ต้องผ่านอุปกรณ์ใดบ้างแบบคร่าวๆ แล้วให้ดู สถานีชุมสายที่ต่างๆ และประเภทของสายอากาศตาม site จบด้วย ประวัติคร่าวๆของ AIS

รายละเอียด …………………………

สักเวลา 11 โมงครึ่ง พี่ๆจาก NOC ก็เข้ามาห้อง พี่เฮงเกล่าวแนะนำแผนกนิดหน่อยและปล่อย พวกเราได้ solo แนะนำแผนกต่างๆภายใน NOC ซึ่งเพือนๆกลุ่ม operation เราก็ดีมาก ตั้งใจฟังอย่างเงียบๆ และไม่มีใครมีข้อสงสัยเลย ( แสดงว่าผม present ดี ทำให้เพื่อนๆ เข้าใจแผนกผมอย่างแจ่มแจ้ง รึเปล่า? แฮะๆ) จบการ present ก็เปิดการ์ตูนแฟลชที่พี่ๆNOC ทำให้ให้เพื่อนๆ ฮาและเข้าใจการทำงานของแผนกผมยิ่งขึ้น ( ขอบคุณพี่ๆมากนะครับที่ให้ยืม ไม่งั้น การ presemt ของพวกเราครั้งนี้คงจืดชืดไปมากทีเดียว )

บ่าย ๆ พาชม NOC โดยพวกเราหกคน แบ่งเป็น2ทีม ไปรับเพื่อนจากชั้น 3 ขึ้นมาชั้น 9 และชั้น 8 ในทีมของผมมี นิ้งกับ แหว๋ว พาดูชั้น 9 ก่อน โดยแนะนำแต่ละแผนก โดยมีพี่ๆช่วยเสริม(ดีครับ เดี๋ยวพวกผมพูดมั่วไป เพื่อนจะเข้าใจผิดๆกัน ) พาไปดู SYS SES NAM และ ECS ส่วน CFM กับ COTS ไม่ได้ไปดู เนื่อจากเราเปลี่ยนแผนพาไปดู Antenna แบบต่างๆที่ระเบียงด่านฟ้าชั้น 9 ( อากาศข้างนอกร้อนมาก )

ตอนแนะนำแผนก ECS และ SES แหว๋ว หลับไปซะแล้ว

พรีเซนไปเรื่อยๆ

shotนี้ มีแต่คนอยากได้ทีวีจอใหญ่กลับบ้าน เหอะๆๆ( ด้านหน้าอ่ะ )

ขำ ขำกันเข้าไป มาฟังอารายว่ะ ไม่รู้เรื่อง เอิ๊กๆๆ

เตรียมตัวลงใต้ทุกคน ( ไปดูชุมสายต่อครับ )

บรรยากาศห้องเย็น -20 องศาเซลเครียส....

เพื่อนๆฟังพี่หนึ่งอย่างตั้งใจ ( ดูได้จากคนข้างหลังสุด )

พี่หนึ่งกำลังพิสูจน์ว่า ตู้ชุมสายไฟดูดจริงรึเปล่า เอิ๊กๆๆ( ล้อเล่นนะครับ )

หลังจากนั้นเราก็สลับกับกลุ่มที่ดูชุมสายที่ ชั้น 8 โดยมี พี่เฮง พี่หนึ่ง ช่วยบรรยายแนะนำ อุปกรณ์ในชุมสายต่างๆ บรรยากาศเป็นไปด้วยความสนุกสนานเนื่องจากหลังจากเราออกจากห้องชุมสาย เครื่อง UPS ที่จ่ายไฟสำรองกระแสสลับเกิดระเบิดซะงั้น งานนี้พี่ๆ serveillance รับไปเต็มๆ 500 กว่า alarm ( มีความสุขกันใหญ่เลย ยิ้มทำงาน หน้าบานทุกคน เหอะๆๆ ) เนื่องจากคุมอุปกรณ์อะไรไม่ได้เลย เพราะ NOC เป็นศูนย์กลางดูแลอุปกรณ์ชุมสาย ศูนย์กลางเจ๊ง ทุกอย่างก็เจ๊งหมด

มา call center คุยกันลูกเดียว

ฟังพี่ๆ acc อย่างตั้งใจ

ต่อจากนั้นไปแผนก ACC ซึ่งเป็นแผนกของ call center ที่รับ complain ของลูกค้า เพื่อแก้ปัญหาที่เกิด พี่ๆ เค้าก็พาไปที่ตึกพหลโยธินเพลส ที่เป็นแผนกของ ACC นั่งฟังการบรรยายและมีการแจกของรางวัล(ล่อใจ) ตกเย็นก็ไปประชุมสีครับ ( ได้งานทำอีกแล้ว )

สรุปว่าวันนี้ สนุกมากครับที่ได้แนะนำแผนกที่ NOC โดยการร่วมมือกับเพื่อนๆในแผนกทั้งหกคนที่ร่วมแรงร่วมใจ อยู่เตรียมนำเสนอจนค่ำมืดดึกดื่น ร่วมกันแสดงความคิดเห็นทำให้การนำสนอครั้งนี้เป็นไปได้ด้วยดี และขอบคุณพี่ๆในแผนกที่ให้ความรู้และความร่วมมือในการนั่งฟังพวกเรา present ช่วยคอมเมนค์ปรับข้อผิดพลาด

21 เมษายน 2551 : Training Day

2008-05-04T07:14:00.000-07:00

สัปดาห์นี้ ทาง ais ได้ให้นักศึกษาฝึกงานได้ อบรมเกี่ยวระบบในบริษัท ais ในวันที่ 21 และ 22 เมษายน โดยจะเรียนเกี่ยวกับ เรื่อง service ต่างๆและ เกี่ยวกับพวกอุปกรณ์ในระบบ gsm แบบคร่าวๆ มีอะไรบ้าง โดยการอบรมแบ่งเป็นสองแผนก คือ แผนก solution ที่จะได้อบรมแค่วันเดียวคือวันที่ 22 ซึ่งจะเป็น สายการตลาด ส่วนอีกแผนกคือ operator ก็คือ พวก วิศวะ และ วิทยา ทั้งหลาย ได้อบรมตลอดสองวัน ( แต่ส่วนใหญ่จะหลับกัน เนื่องจาก ห้องประชุมเย็นมาก น่านอนๆ )

วิทยากรผู้บรรยายวันนี้ คือ พี่ทอย ได้ข่าวมาว่าเก่งมากๆ พี่เค้าเป็นหน่วยที่ฝึกพนักงานใหม่ที่เข้ามาทำงานในบริษัท AIS ไปดูงานต่างประเทศน่าจะเยอะเห็นได้จาก สื่อนำเสนอที่พี่แกนำมาสอนพวกเรา เรียกว่าเป็นคนของบริษัทที่มีความรู้และประสบการณ์แน่นมากๆครับ
ในช่วงแรกของการอบรมพี่ทอยได้อธิบายเกี่ยวกับระบบโทรคมนาคม ในการส่งข้อมูลมีอยู่ สามแบบใหญ่คือ

1.fixed line
2.fixed wireless
3.mobile wireless

ต่อมาจึงพูดเเกี่ยวกับเรื่อง trend technology ในปีนี้ ซึ่งมีเรื่องน่าสนใจและจะมาแรงหลายเรื่องเช่น ทางด้านโทรคมที่จะมีเทคโนโลยีใหม่ๆที่มีการส่งข้อมูลได้เร็วขึ้น ส่วนทางด้านอินเตอร์เน็ตก็เกี่ยวข้องกับ เทคโนโลยี เวป 2.0 ที่จะรองรับระบบมัลติมีเดียได้ดีขึ้น และเทคโนโลยีในการรักษาความปลอดภายและความเป็นส่วนตัวจะเป็นแบบ 2 factor อธิบายได้ง่ายๆ คือระบบรักษาความปลอดภัยจะเป็นสองชั้น เช่น ในการล็อกอินเพื่อใช้โน็ตบุคจะต้องใส่ รหัส username และ password แค่นั้นยังไม่พอ ยังต้องมีระบบที่สองที่ใช้ในการล็อกอิน เช่น การแสกนลายนิ้วมือ เพื่อยินยันว่าเป็น ผู้ใช้จริงอีกชั้น

ตกบ่าย พี่ทอย พาทัวร์ยุโรป เป็นงานแสดงเทคโนโลยีใหม่ๆองเยอร์มันมาแสดง โดยเอาผลงานของทั้งบริษัทและโปรเจ็คของนักศึกษาปริญญาตรีของเยอรมันมาแสดง (จากการอบรมครั้งนี้ทำให้ผมรู้ว่า การทำโปรเจ็คของนักศึกษาปริญญาตรีกเทียบกับโปรเจ็คของนักศึกษาปริญาตรีของเยอรมัน มันช่างต่างกัน ราวกับดอกฟ้า หมาวัด) ตัวอย่างเทคโนโลยีใหม่ๆ เช่น การใช้ RFID ใน ระบบ Logistic ระบบ มือถือแบบ 4G ระบบ convergence ระบบ i-mode ของญี่ปุ่น ที่นำมือถือมาเป็นกระเป๋าตัง การใส่รหัสลับลงในเพลง และอีกเยอะแยะมากมาย ดูแล้วสามารนำมาคิดต่อยอดเป็นโปรเจ็คปี่สี่ได้ดีครับ

ตอนเย็นมีการเตรียมตัว present แผนก NOC ในวันพรุ่งนี้( 22 เมษายน) ที่พวกเรา ( ผม นิ้ง เม่ย โด่ง เขอซิน และ สมาชิกอีกห้อง คือ แหว๋ว จาก CFM ) ซ้อมใหญ่กันอีกเที่ยวโดยมี ผู้ฟังที่ดีคือ พี่ฟริ้น พี่หนึ่ง และพี่เฮง นั่งฟังและให้ คอมเมนต์ว่าควรพูดอะไรเสริมเข้าไปบ้าง พรุ่งนี้ เราก็เตรียมลุย

17 - 18 เมษายน 2551 : เตรียม เชือด !!!

2008-05-04T07:00:00.000-07:00

ทั้ง 2 วันนี้ นั่งแก้ serivity ของ external alarm ทั้งสองวัน
และเตรียมตัว present NOC ในวันที่ 22 เมษายน ที่จะถึงนี้
แผนกเรามี 5 คน และไปยืมตัว แหว๋ว จากห้อง CFM มาช่วยกัน
พรีเซนต์ แบ่งงานเป็น ทีม ทีมละ 3 คน ดูแลเพื่อนฝ่าย operation
ที่จะมาดูงานที่ NOC ประมาณทั้งหมด 50 คน

16 เมษายน 2551 : External Alarm & Switching

2008-04-16T18:31:00.000-07:00

หลังสงกรานต์ก็เริ่มต้นการฝึกงานอีกครั้งหนึ่ง ( ปิดไม่กี่วัน แทบจะไม่ได้เที่ยวเลย ) งานที่เปลี่ยน severity ของภาคเหนือ ที่ค้างอยู่ ก็ได้เวลาสะสางซะที

วันนี้พี่ๆที่เอไอเอส ได้สอนเกี่ยวกับเรื่อง External Alarm ซึ่งเป็น Alarm ที่พบบ่อยที่สุดในชีวิตประจำวันและประจำเดือนของเหล่า serveilance ( เป็น โจทก์ ที่ต้องเจอหน้ากันทุกวัน ) ซึ่งจะเกี่ยวกับ ระบบไฟฟ้าที่จ่ายให้แก่ สถานีชุมสาย ที่มักจะมีปัญหาไฟฟ้าที่บางวันเกิดดับๆติดๆ เป็นสาเหตุที่นำไปสู่เหตุการณ์ สถานีชุมสายล่มได้ ( หายนะ เลยนั่น)

ระบบไฟฟ้าสำลองของแต่ละชุมสายเป็นส่วนที่สำคัญส่วนหนึ่งที่จะช่วยให้อุปกรณ์ในชุมสายยังสามารถทำงานได้อย่างปกติสุข (ในเวลาหนึ่งอันสั้นๆ) ในเวลาที่เกิดเหตไฟฟ้าดับ เช่น เมาแล้วกลับ ขับชนเสาไฟฟ้า รึต้นไม้ที่ถึงเวลาลาโลกนี้ไปแล้ว แต่ยังดันที่มาโค่นพาดผ่านสายไฟฟ้าที่จ่ายไฟฟ้าให้แก่ชุมสายของเรา และอีกหลายๆสาเหตุนาๆประการที่ทำให้ไฟฟ้าดับ

โดยปกติ ในสถานีชุมสายจะมีแหล่งจ่ายจากการไฟฟ้า ซึ่งจะแบ่งจ่ายเป็นสองส่วนดังรูป ข้างล่างนี้ เพื่อเป็นระบบสำรองขั้นต้น โดยเมื่อเกิดหุไฟดับ ATS : Automatic Transfer Switching จะเปลี่ยนมารับกระแสไฟฟ้าจากระบบสำรองแทน ซึ่ง สร้างกระแสไฟฟ้าสลับจาก generator ที่กินน้ำมันเป็นอาหาร หมุนเวียนเปลี่ยนสลับกันทำงานระหว่างที่ไฟฟ้าจากการไฟฟ้าดับอยู่ (ทำงานอยู่ได้ ประมาณ สิบกว่าชั่วโมง ) ส่วนไฟฟ้าที่เป็นกระแสสลับก็จะไปจ่ายไฟให้แก่ อุปกรณ์พวก server ที่ทำหน้าที่ดูแลเรื่อง VAS ใน ชุมสาย
และไฟอีกส่วนหนึ่งจะผ่านอุปกรณ์ rectifier เพื่อเปลี่ยนเป็นไฟฟ้ากระแสตรงที่ใช้จ่ายให้แก่อุปกรณ์ที่ดูแลด้าน network ของชุมสาย เช่น MSC BSC BTS

ในส่วนของอุปกรณ์ที่เป็น NE : network Element ของชุมสาย เบื้องต้น เมื่อไฟฟ้าดับ จะมีระบบสำรองของตัวเองอีกชั้น จาก แบตเตอร์รี่ หลายร้อยลูกที่คอยจ่ายไฟฟ้ากระแสตรงให้แก่ NE เหล่านี้ได้อีกประมาณ 4 ชั่วโมง

มาพูดถึงเรื่อง alarm ที่เกิดขึ้นกันบ้าง ที่แสดงในรูปด้านล่างเป็น alarm บางส่วนที่ เกิดขึ้นเมื่อเวลาไฟฟ้าดับ เริ่มจาก main AC fail : ( ไฟฟ้าดับค้าบบ ) จะโชว์ที่ monitor หน่วยเฝ้าระวัง servilance ทันที งานต่อไป ATS จะเริ่มเปลี่ยนมารับไฟฟ้าจาก generator ทันที ( ถ้า ATS ไม่ทำงาน จะเกิด alarm ที่เรียกว่า ATS Auto fail ส่งผลให้ side ของเรา ล่ม ไปเลยครับ ) อีก alarm ที่อาจเกิดขึ้นคือ Generator on load ที่จะเกิดขึ้นในกรณีที่ generator เราหมุนแต่ไม่มีไฟฟ้ามาจ่ายให้แก่ NE ของเราครับ เมื่อกระแสไฟฟ้าจากแหล่งจ่ายสำรองมาถึงส่วน rectifier แต่เจ้านี่เกิดไม่ทำงาน alarmmที่เกิดเรียกว่า Rectifier unit fail

ดังที่กล่าวในขั้นต้น อุปกรณ์ NE ในชุมสายจะมีแหล่งไฟตรงสำรองจากแบตเตอรี่ แม่แบตเตอรี่ใช้เป็นแหล่งจ่ายไฟไปนานๆเข้า ก็จะเกิด alarm คือ low voltage เตือนว่าไฟกำลังจะหมด รีบๆ ซ่อมให้ไฟฟ้ากลับมาใช้แหล่งจ่ายปกติจากการไฟฟ้าได้แล้ว ไม่งั้น side จะล่มนะ จะบอกให้…..

10 เมษายน 2551 : Transmission งานเข้า!!!

2008-04-12T11:01:00.000-07:00

วันนี้ เอไอเอส เปิดตัว ระบบ 3G เริ่มเปิดให้ที่แรกสยามพาราก้อน พี่หนึ่งที่แผนกบอกมาครับ เป็นข่าวดีของผมเลยนะเนี่ย เผื่อจะได้ลองทดสอบกะเค้าด้วย อยากเล่นว่ามันจะเจ๋งแค่ใหน

วันนี้พี่ฟริ้น ได้สอนเกี่ยวกับระบบ Transmission ที่ช่วยในการส่งข้อมูลระยะไกลๆ โดยมีอุปกรณ์ในระบบดังนี้ครับ

========== รูปครับรูป ===========
TRS : transmissionเป็นอุปกรณ์ที่ทำให้ส่งข้อมูลได้เร็วขึ้น โดยการรวมสัญญาณความเร็วต่ำไปส่งในสาย (มันคือเครื่อง MUX : multiplexer นั่นเอง ) ส่วนการมัลติเพล็กจะมีสองแบบเนื่องจากรูปแบบสัญญาณมีแบบแอนาล็อกและแบบดิจิตอลนั่นเอง
PDH : plesiochronuos digital hierarchy เป็นสัญญาณอนาล๊อกที่มีจังหวะในการส่งข้อมูลตายตัว
SDH : synchronous digital hierarchy มีสัญญาณนาฬิกาเข้ามาเกี่ยวข้อง มีการใส่ overhead เข้าไปด้วย ซึ่งเกี่ยวข้องกับสัญญาณนาฬิกาเพื่อใช้ในการทำ synchronous

แล้วเมื่อเราได้ทำการ multiplex เพื่อรวมข้อมูลที่จะส่งโดยสัญญาณเหล่านี้มีความเร็วต่ำในตอนแรก ให้มีอัตราการส่งข้อมูลที่สูงขึ้นเพื่อใช้ส่งในสายแบบ E1 แล้วนะครับ พิจารณากลุ่มข้อมูลเหล่านี้ เริ่มจาก กลุ่มข้อมูลที่ใช้ส่งในสาย E1 จะถูกเรียกว่า C-12 ที่มีความเร็วต่ำที่สุดประมาณ 2Mbps จะถูกรวมเข้ากับ overhead และ pointer แล้วเรียกรวมกันว่า VC-12
1(C -12 ) + overhead เท่ากับ 1 ( VC - 12 )
1(VC - 12) + pointer เท่ากับ 1 ( TU - 12 )
3 ( VC-12 ) เท่ากับ 1 ( TUG-2)
7 ( TUG-2) เท่ากับ 1 ( TUG-3 )
3 ( TUG-3) เท่ากับ 1 (AVG ) ที่มีความเร็ว 155 Mbps

======== รูปครับรูป =======

เวลาที่ฝั่งส่ง ส่งข้อมูลไปให้ฝั่งรับนั้น pointer จะเป็นตัวที่ใช้ชี้ว่าข้อมูลระดับ VC -12 ที่ต้องการใช้ในฝั่งรับ อยู่ที่ใด แล้วฝั่งรับจึงดึงข้อมูลนั้นๆมาใช้ได้เลย

========= รูปครับรูป =========

ระหว่างการเชื่อมต่อของ BTS กับ TRS นั้นจะมีตู้อุปกรณ์ใว้เชื่อมโยงสายระหว่างอุปกรณ์ ที่เรียกว่า DDF : digital distribution frame การเชื่อม transmission จะเชื่อมโยงถึงกันหมด โดยมีเส้นไฟเบอร์สำรองใว้ในกรณีสายอีกเส้นเกิดปัญหา

=========รูปครับรูป =========

นำมาสู่ alarm จากการ transmission งานของผมที่ต้องไปเปลี่ยนระดับความสำคัญของ alarm (Serverity) ด้าน transmission ของอุปกรณ์ภาคเหนือน่ะครับ

RDI : Remote Detect Indirect
AIS : Alarm Indication Signal
LOS : Loss of Signal

สัญญาณ alarm เหล่านี้ ในตอนแรกเป็นแค่ warning แต่มีผลทำให้เกิด alarm ที่มี Serverity เป็น critical

สัญญาณที่ใช้ส่งในสาย fiber optic ใน เครือข่ายที่มีโครงสร้างแบบ ring นี้จะมีระดับความเร็วดังนี้
STM-1 : 155Mbps
STM-4 : 622 Mbps
STM-16 : 2.5Gbps
STM-64 : 10Gbps

วันที่ 11 เมษายน 2551 : ก่อน สงกรานต์

2008-04-12T02:32:00.000-07:00

วันนี้ที่ตึกชินวัตร 2 ชั้นล่างมีซุ้มจัดงานสงกรานต์ โดยภายในงานมีพระพุทธรูปใว้ให้พนักงานเอไอเอสได้สงน้ำพระก่อนขึ้นไปทำงานเพื่อความเป็นสิริมงคล ในช่วงเที่ยงก็มีพระมาให้พรและรดน้ำมน ส่วนซุ้มอื่นๆมีการขายของเล่นสมัยก่อนและสมัยใหม่ หลายอย่าง เช่น ป๋องแป๋ง ที่ตักดินทราย ( เผื่อใครจะไปทะเลละมั้ง ) ปืนฉีดน้ำ ฯลฯ มีขนม เช่น ทองหยิบ ทองหยอด ฝอยทอง สาคูไส้หมู ( น่ากินมาก )

ผมมาฝึกงานเช้ากว่าปกติ และต้องหอบกระเป๋าโน๊ตบุคมาใบหนึ่ง(ที่แสนจะหนัก) กะฝึกงานเสร็จ จะไปหมอชิต กลับบ้านเที่ยวสงกรานต์ วันนี้ก็มาแก้ servility ของ alarm ทั่วภาคเหนือ ที่ยังค้างของเมื่อวานต่อครับ แต่ตอนเช้าๆ เครื่อง server ค่อนข้างมีปัญหา เข้าโปรแกรมไม่ค่อยได้ เล่นทำงานได้ช้ากว่าที่คิด

หลังช่วงพักเที่ยง ที่แผนกเริ่มจะเปิดสงครามปืนฉีดน้ำ วิ่งไล่ยิงกันทั่วแผนก ( โตๆกันแล้วเนอะๆ ) รู้สึกวันนี้แผนกจะคึกคักเป็นพิเศษและชุ่มไปด้วยน้ำและกลิ่นน้ำหอม ตกบ่ายมีการรดน้ำดำหัวผู้ใหญ่คือพี่ช่วง ดูแล้วรู้สึกว่าบรรยายกาศการทำงานของแผนกนี้เป็นกันเอง แบบน้องเคารพพี่ เพื่อนๆผมวันนี้ก็ได้ความรู้เรื่อง database เพิ่มขึ้น ส่วนผมขอทำงานให้เสร็จก่อนดีกว่านะ

9 เมษายน 2551 : ความรู้ทางด้านระบบ GSM : การเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยี 2.5G เป็น 3G

2008-04-10T19:26:00.001-07:00

ในปัจจุบันเทคโนโลยีใหม่ๆได้เข้ามาปรับปรุงให้สิ่งต่างๆดีขึ้น ทางด้านการสื่อสารก็เช่นกัน ดังเช่นเทคโนโลยี GSM ที่กำลังจะความเปลี่ยนแปลงไปสู่ยุคที่ส่งข้อมูลข่าวสารได้รวดเร็วขึ้นในยุคที่ 3

ลำดับการพัฒนาของระบบสื่อสารนั้น ในยุคแรกหรือยยุคที่ 1G ส่วนใหย่จะเป็นระบบโทรศัพท์บ้านพื้นฐานที่ข้อมูลมักจะเป็น voice เท่านั้น เช่นระบบ AMP ซึ่งเป็นระบบอนาล๊อก ซึ่งมีข้อจำกัดในเรื่องการโทรข้าม operator ไม่ได้

ในยุคที่ 2G เป็นยุคของ GSM โดยจะมี data Rate อยู่ที่ น้อยกว่า 64 kbps จะมีการพัฒนาที่เรียกว่า Roaming ซึงจะทำให้ mobile ในระบบ GSM สามารถโทรข้ามไปใช้กับ operator อื่นทั่วโลกได้ และมี service ใหม่ๆ เกิดขึ้น เนื่องจากเป็นการส่งข้อมูลที่ไม่ได้เป็น voice อย่างเดียวแต่จะเป็น data ด้วย เช่น GPRS ( bit rate = 171 kbps) ซึ่งในเมืองไทยตอนนี้ อยู่ในยุคของ 2.5G แต่ก็มี service บางตัวที่พัฒนาให้มีความเร็วในการส่งข้อมูลเทียบเท่ากับ 3G แล้ว คือ EDGE (bit rate = 384 kbps)

ส่วนในยุค 3G ซึ่งเป็นยุคของการสื่อสารไร้สารความเร็วสูง ทำให้การสื่อสารจะไม่ได้ส่งแค่ข้อมูลเสียงอย่างเดียวแต่จะส่งข้อมูลภาพด้วยที่เรียกว่า video conference สิ่งต่อไปที่อาจจะเกิดตามมา serviceใหม่ๆ ตามความเร็วที่เพิ่มขึ้นไป และได้มีข้อกำหนดที่จะให้ระบบสื่อสารทุกระบบสามารถใช้ร่วมกันได้ (Seamless Roaming) ในทุกพื้นที่ อีกข้อดีหนึ่งคือแม้ว่า จะเปลี่ยนไปใช้อีก operator หนึ่ง ก็จะสามารถใช้ service ตัวเดิมได้ ซึ่งความเปลี่ยนแปลงจาก 2.5G ไปเป็น 3G จะปรับปรุงสามด้านคือ

- internet เช่นเรื่อง multimedia
- telecom service ได้แก่ MMS chat เป็นต้น
- information เช่น video conference

3G ตั้งแต่แรกกำหนดเป็น release 99 ซึ่งจะกำหนดอัตราความเร็วในการส่งข้อมูลตั้งแต่ 384kbpsขึ้นไป เป็นตัวขีดเส้นมาตรฐาน 3G
================รูป evolution Path ================
ด้านความแตกต่างที่เกิดขึ้น ของ 2G ไปเป็น 3G เทคนิคที่ใช้ส่งข้อมูลก็จะเปลี่ยนไป คือแต่เดิม จะเป็นแบบ FDD ซึ่งจะมีความถี่ที่ใช้ในการ uplink 1.92 GHz ถึง 1.98GHz และมีความถี่ downlink ตั้งแต่ 2.1GHz ถึง 2.17GHz จะเปลี่ยนไปใช้เทคนิค TDD ซึ่งจะส่งข้อมูลโดยใช้ความถี่เดียวคือ 2.1GHz แต่แบ่งช่วงเวลาในการ uplinkและ downlink

อีกหนึ่งความแตกต่างของการพัฒนาจากระบบ 2.5G ไปเป็น 3Gนั่นคือ bandwidth ที่กว้างขึ้น ซึ่งแต่เดิม bandwidth ของ GSM จะอยู่ที่ 200kHz โดยมีความเร็วในอากาศ 270 symbol per sec แต่หลังจากพัฒนาไปเป็น 3G จะมี bandwidth ถึง 5MHz และมีความเร็วในอากาศ 3.84 MChip per sec

ส่วนในเรื่องอุปกรณ์และชุมสาย จะมีการเปลี่ยนชื่อในการเรียกอุปกรณ์
BSS จะถูกเรียกว่า RAN : Radio Access Network เนื่องจากใน 3G จะมีการ access เป็นระบบเดียวกันหมด
NSS จะถูกเรียกว่า CN : Core Network
BTS จะเรียกว่า Node B
มีการรวม อุปกรณ์ BSC กับ PCU :Packet Control Unit เรียกว่า RNC : Radio Network Control

เทคโนโลยี 3G ใน release แรก( release 99) จะเปลี่ยนเทคนิคจาก TDMA : time division multiple access ไปเป็น CDMA : code division multiple access

ส่วนใน release 4 จะกล่าวถึงการเปลี่ยน core network จาก MSC และ GMSC ที่เป็นโหนดเดียวที่ส่งทั้ง signaling ในการคุยกันเพื่อใช้ในการติดต่อส่งผ่านข้อมูลจริงระหว่างโหนด และส่ง data จริงผ่าน trunk เมื่อเป็นระบบ 3G แล้วจะมีการเปลี่ยนแปลงให้เป็น MSC server ใช้ส่งสัญญาณ signaling เพียงอย่างเดียว และ CS_MGW : circuit switch media gateway ใช้ในการส่ง data จริงเพียงอย่างเดียว โดยในการส่ง ข้อมูลจริงจากเดิมระบบ GSM จะใช้หลักการ TDM เมื่อเปลี่ยนเป็น 3G จะใช้ระบบ ATM หรือ IP ในการส่งข้อมูลแทนแต่ก็ยังสามารถใช้ TDM ได้เช่นเดิมด้วย

============ รูป ครับ รูป ==========
ต่อมา release 5 ได้กำหนด ให้ใช้ IP ทั้งหมดและเพิ่มระบบ packet switch ซึ่งรวมกับ circuit switch จะเรียกว่า IMS : IP Multimedia Service

1 เมษายน 2551 : ฝึกงานวันแรก

2008-04-08T18:31:00.000-07:00

วันเเรกของการฝึกงานที่เอไอเอส ผมตื่นเช้าหน่อยเพื่อที่จะให้มาทันเวลาเข้าทำงานของที่นี่ ในเวลา สองโมงครึ่ง แม้ว่าจะเคยได้มาแผนกแล้ว แผนกที่ผมมาฝึกงานคือ NOC : Nationwide Operation Center (ฟังชื่อ ก็ ดูดีแล้ว น่าฝึกงานมากๆครับ)

เข้ามาแผนกประมาณ แปดโมงครึ่ง พี่ซ๊อส พี่เลี้ยงที่รับผิดชอบดูแลผมและนิ้ง คู่ที่ฝึกงานด้วยกัน ได้เล่ารายละเอียดคร่าวเกี่ยวกับพัฒนาการของระบบโทรศัพท์มือถือตั้งแต่ยุคแรกๆจนมาถึงยุคปัจจุบันที่กำลังจะก้าวไปสู่ยุค 3G (ของเมืองไทยนะ )

เพื่อนๆในแผนก นี้ ได้แก่ นิ้ง( หรือ เทพ นิ้ง เรียนโค้ดเก่ง) กับเม่ยที่มาจากลาดกระบังด้วยกัน เรียนวิศวะ โทรคมนาคมด้วยกัน และ เขอ( ชือ แปลกๆ ชื่อเล่น จริงๆ ว่า เขอซิง แปล ว่า .....) เรียน com sci อยู่ที่บางมด ดูเป็นคนเรียบร้อยๆดี

ในแผนก NOC นี้ พี่ๆที่คอยดูแลกพวกนักศึกษาฝึกงาน คือ พี่ฟริ้นกับพี่ หนึ่ง ในแผนก SYS ที่จัดพื้นที่เป็นห้องหรือคอกสุดท้าย พี่หนึ่งฟริ้นและพี่หนึ่ง พาไปดูแผนกงาน NOC ทั้งหมดในชั้น 9 แยกย่อยออกเป็น 6 ส่วนดังนี้

- SYS ( System Supervision) เป็นแผนกที่คอยแก้ปัญหาเฉพาะหน้าของ network
- SMC ( Service Management Center) เป็นการแก้ปัญหาเฉพาะรายบุคคลซึ่งอาจจะรับรู้ปัญหาตรงนั้นจากลูกค้าโดยตรงหรือ shop ต่างๆ ปัจจุบันแผนกนี้เปลี่ยนชื่อเป็น SES
- ECS ( Enterprise and CP supervision) เป็นแผนกที่แก้ปัญหาในระดับองค์กร
- CFM ( Configuration Management) เป็นแผนกที่ทำการ configเลขหมายของชุมสายและหมายเลขโทรศัพท์
- NAM ( Network Analysis Management) เป็นการ check stat. ของ network โดยสามารถที่จะดูย้อนหลังได้ ถ้าเกิดมีปัญหา ฝ่ายนี้จะเป็นผู้แก้ไข
- COTS ( Corporate Technical Support) เป็นฝ่ายที่ contatct และ service กับบริษัท Blackberry ซึ่งเป็น vendor กับบริษัทอยู่ จะทำการ check push mail

เนื่องจากพวกเรา(นักศึกษาฝึกงาน ) ต้องมานั่งรวมกันที่ แผนกของ SYS กันทั้ง 4 คน เลยได้เรียนรู้งานของแผนกนี้ก่อนเป็นอันดับแรก ซึ่งฝ่าย SYS จะทำหน้าที่แก้ไขระบบ และจะเป็นคนแรกที่เห็น Alarm ในฝ่าย SYS ก็แบ่งการดูแล alarm เป้น สองส่วนหลักๆ คือ

- Core Network : แบ่งโหนดตามภาค 5 ภาค ส่วนพื้นที่ในกรุงเทพจะกระจายไปทุกๆโหนด

Node A – NR ภาคเหนือ
Node B – SR ภาคใต้
Node C – CR ภาคกลาง
Node D – ER ภาคตะวันออก
Node E - NER ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

- VAS : จะดูแลจำพวกบริการเสริมทุกอย่าง จะแบ่งโหนดเพื่อดูแล service ออกเป็น 2 Nodes
Node A – จะดูแลเกี่ยวกับ SMS MMS เป็นต้น
Node B – จะดูแลเกี่ยวกับพวก GPRS EDGE เป็นต้น

SYS จะมี tool อีกตัวที่ใช้ออกใบงาน (JB :)นั่นคือ TTS :..... ซึ่งเมื่อ base station เกิดปัญหาขึ้น Alarm จะถูกส่งมาที่ แผนกนี้ โดยมี NMC : ........ คอยเฝ้าดู Alarm ตลอด 24 ชั่วโมง NMCจะแก้ปัญหาเฉพาะหน้าก่อนโดยดูจาก C หรือระดับความรุนแรงของปัญหา แล้วถ้ายังแก้ไขไม่ได้จะออกใบ JB ให้กับ fieldmentanance ให้ไปแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นที่ base station นั้นๆ

Serverity จะแบ่งออกเป็น 3 ระดับ คือ
- critical ระดับรุนแรงที่สุด ใช้เวลาในการแก้ไข 3 ชั่งโมง
- major ระดับรุนแรงรองลงมา ใช้เวลาในการแก้ไข 10 ชั่งโมง
- minor ระดับรุนแรงรองลงมา ใช้เวลาในการแก้ไข 3 วัน

ซึ่ง NMC จะมี tool ตัวหนึ่งที่ชื่อCFMS ย่อมาจาก Centralize Fault Management System :
เป็น Tool ที่ถูกพัฒนาให้สามารถรวม Alarm ที่เกิดจากอุปกรณ์ของหลาย supplier มาใช้รวมกันที่เดียวได้ ในกรณีใช้อุปกรณ์ของหลายบริษัท

8 เมษายน 2551 : ความรู้เกี่ยวกับระบบ GSM : switching

2008-04-08T00:35:00.000-07:00

ในระบบ GSM ส่วนต่อไปที่จะกล่าวถึงคือ ส่วนของ switching
ใช้ในการจัดการเส้นทางในการส่งข้อมูล ซึ่งจะมี signalingมาเกี่ยวข้อง

signaling เป็นสัญญาณที่ใช้ในการควบคุมการส่งข่าวสารจากต้นทางไปยังปลายทางซึ่งมีสองหน้าที่หลักๆคือ
- mobility management จัดการการเชื่อมต่อของโทรศัพท์มือถือ ว่าจะต้องมีขั้นตอนอย่างไรบ้าง
- routing จัดการเรื่องของ traffic

signaling ในมาตรฐานเก่า จะถูกกำหนดใว้ที่ time slot ที่ 16 ใน abis interfaceแต่ในมาตรฐานใหม่จะนำ signaling ไปใว้ในtime slot ใดก็ได้ ยกเว้น TS0 ซึ่งสงวนไว้ให้กับ Alignment ที่ใช้ในการ synchronize เวลาในการส่ง data

แล้ว signaling ใช้ในการ routing ได้ไงละ?

เริ่มต้นเราต้องรู้ว่าใครเป็นส่งข้อมูลให้ ส่งให้กับใคร ดังนั้น อุปกรณ์ในโตรงข่าย( NE :Network Eliment เช่น BSC ก็เป็น NE เหมือนกัน )มันจะต้องมีชื่อเรียกของมันเอง จะได้รู้ว่าใครเป็นใคร

SPC (Signaling Point Code)เป็นรหัสที่ใช้บอกต้นทางปลายทาง ซึ่งมีอยู่สองส่วน
- OPC : Originating Point Code คือรหัสอุปกรณ์ต้นทาง
- DPC : Destination Point Code คือรหัสอุปกรณ์ปลายทาง

ในการสร้างเส้นทางนั้นจะเป็นแบบ logical ที่เรียกว่า SL : signaling Link ระหว่าง NE 2 ตัว และกลุ่มของ SL หลายๆ ตัว แต่ไม่เกิน 16 ตัวอุปกรณ์ จะเรียกรวมๆว่า SLS : Signaling Link Set ใน Routing เดียวกัน

อุปกรณ์ NE สามาถสร้างเส้นทางเชื่อมต่อกันระหว่าง NE ด้วย SLS ทั้งที่ต่อแบบ เป็นวง Mesh ก็ได้ แต่ละ NE สามารถมีได้หลาย SLS ซึ่งหมายความว่า ปริมาณ Traffic จะมากขึ้นตามไปด้วย กว่าเชื่อมต่อที่ NE มีหลายๆ SLS นี้เรียกว่า MPC :Multipoint Code

การเชื่อมต่อระหว่าง NE จะแบ่งปลีกย่อยอีกเป็นสองอย่างคือการเชื่อมต่อภายในเครือข่ายของตัวเอง เช่น msc ของ ais เชื่อมต่อกันเอง จะใช้รหัสที่กำหนดหมายเลขของ NE แต่ละเครื่อง ที่เรียกว่า LPC : Local Point Code แต่ถ้าอุปกรณ์ NEของ ais ไปเชื่อมต่อกับ operator เจ้าอื่น จึงต้องมีการกำหนดรหัสหมายเลขของ NE ให้ไม่ซ้ำเครื่องอื่นๆในโลก รหัสนี้เรียกว่า IPC : International Point Code

สรุป ที่ผ่านมา เรารู้จักคำเหล่านี้กันพอสมควรแล้วนะครับ

SL signaling Link
SLS Signaling Link Set
MPC Multipoint Code
LPC Local point Code
IPC International Point Code

เอาละ พอเรารู้ว่าใครจะรับ ใครจะส่ง ต่อไปคือระหว่างส่งนะครับ ว่า signaling เค้าเข้าไปเกี่ยวข้องยังไง
มารู้รักระบบที่อธิบายให้เข้าใจง่ายๆเลย

ระบบ T S T : Time Space Time
ใช้ระบบโทรศัพท์แบบเก่า ประกอบด้วย
- TSM : Time Switch Module เป็นอุปกรณ์ที่ส่งผ่านข้อมูลไปยัง Traffic ที่ต้องการ ด้วยการย้ายข้อมูลไปยังฝั่งขาออก ยกตัวอย่าง เช่น PABX ซึ่ง signaling จะเป็นตัวกำหนดว่าจะไปออกช่องใหน ออกขาใหน
- SPM : Space Module เป็นช่วงระหว่าง TSM ทำการส่งข้อมูล

แต่ในปัจจุบัน ระบบจะถูกพัฒนาเป็น TS : Time Space ซึ่งมีความเร็วในการส่งผ่านข้อมูลมากกว่า โดยการส่งsignaling แทนข้อมูลผ่านโปรโตคอล อย่างเช่น SIGTRAN : C7 over IP เป็นการส่งสัญญาณ signaling ผ่านโปรโตคอล IP
เนื่องจากปัจจุบัน ระบบ IN : Intelligent Network จะใช้ IPในการส่งข้อมูล

ส่วนข้อมูลที่ส่งใน Traffic แบ่งออกเป็นสองประเภท
- Signaling ใช้ควบคุมการส่งข้อมูลจริง
- Trunk ใช้ส่งข้อมูลจริง เช่น voice data

4 - 5 - 6 เมษายน 2551 : walk rally GA#8

2008-04-07T09:07:00.000-07:00

วันแรกของการเดินทาง

ช่วงสามวันนี้ ทางพี่ๆ เอไอเอส ให้นักศึกษาในโครงการ GA#8 ( Grow with AIS # 8 ) ให้เข้าร่วมกิจกรรม Walk Rally และ แข่งขันกีฬาสี ( เป็นโอกาศดีที่ได้โดดงานไปเที่ยว ) ในค่ายนี้มีการจับคู่บัดดี้ที่เราต้องคอยเทคแคร์ระหว่างอยู่ในค่ายโดยที่จะต้องทำไม่ให้เจ้าตัวรู้ ผมก็นั่งนึกว่าจะซื้ออะไรให้บัดดี้ผมดี สุดท้ายก้อจบที่ตุ๊กตาไอ้มดแดงที่ไปเล็งๆไว้แล้วในร้านตลาดนัดลาดกระบัง (ชอบไอ่ตัวนี้มาก มันเท่ดี)

เช้าวันนี้เลยต้องตื่นดึกเป็นพิเศษ เพื่อที่จะไปให้ทันขึ้นรถที่ตึก ชินวัตร1 ที่จะออกรถตอนเจ็ดโมงครึ่ง มาถึงก่อนเวลานัดสักสิบนาที เพื่อนๆกำลังทยอยกันมาขึ้นรถ ลืมบอกไป ผมอยู่สีชมพู ได้นั่งรถคนที่หนึ่งกับกลุ่มสีเขียว
เมื่อได้เวลารถออกเดินทาง ผมนั่งด้านหน้าสุดกับ ตั้ว เพื่อนภาคโทรคมนาคมลาดกระบัง คุยกันเล่นๆไประหว่างทางที่มีแต่รถติด กว่าจะพ้นเขตกรุงเทพก็นานพอสมควร นี่เป็นครั้งแรกของผมที่ไปเที่ยวที่จังหวัดกาญจนบุรี ระหว่างนั่งบนรถก็ทำความรู้จักเพื่อนใหม่ๆในรถที่นั่งไกล้ๆ และนั่งดูวิวทิวทัศน์ระหว่างทาง ดูว่าผ่านสถานที่ใหนบ้างโดยมีตั๊วเป็นไกด์ เนื่องจากเป็นเจ้าถิ่นแถวๆนี้ ระว่างทางมีวิวสวยๆให้เห็นเยอะ ระว่างทางข้ามสะพานแม่น้ำแคว ไร่นาที่มีภูเขาเป็นเส้นตัดเส้นขอบฟ้า ด้วยความประทับใจจากสถานที่สวยๆนี้ผมเลยชอบที่จะท่องเทียวประเภทบุกป่าฝ่าดงมากกว่าจะเที่ยวในเมืองซะอีก อยากจะมีกล้องเจ๋งๆสักตัวเก็บภาพสวยๆเหล่านี้จริงๆ
การเดินทางเป็นไปอย่างเชื่องช้าเนื่องจากรถคนที่ผมนั่งมาต้องวิ่งชะลอรถคันหลังที่เกิดอุบัติเหตุไปชนประตูของตึกชิน 1 เราจึงไปจอดพักรอรถอีกคันที่ปั้มน้ำมัน เJET ลงไปซื้อขนมให้บัดดี้สองสามอย่าง พอกลับขึ้นรถก็มีเพื่อนเอาของฝากบัดดี้ของผมมาให้ เป็น ปืนยินลูกกระสุน (เหอๆ น่ารักดี บัดดี้คนนี้เทคแคร์ดีจัง ปลื้มๆ ) การเดินทางเป็นไปอย่างเรื่อยๆเฉื่อยๆอย่างกะรถขายโอ่ง ในที่สุดก้อถึงที่พักของเราคือ โรงแรม เลกาซี่ ริเวอร์แคว รีสอร์ท รวมๆบรรยากาศที่นี่ดีมากๆ บ้านพักรีสอร์ทที่มี ร้อยกว่าหลังก็สร้างให้เข้ากับบรรยากาศที่ร่มรื่น แทบไม่เชื่อว่าแตกต่างจากทางที่เข้ามาโรงแรมที่มีแต่ไร่ที่โล่งๆ ที่มีต้นไม้บางตา

มาถึงก็เข้าไปที่ห้องประชุมของโรงแรม พี่วิชิต พี่แก้ว และบบรดาพี่ๆจากเอไอเอส กล่าวเปิดงาน เพื่อนๆนั่งเป็นวงกลม พี่ๆเค้าจับบัดดี้ใหม่ ตอนแรก ผมได้ บัดดี้ชื่อ ทราย เรียนที่พระนครเหนือ (เหอๆ ดีสิครับ เผื่อจะได้บัดดี้น่ารักๆ ) จับมา ได้เทพ นิ้ง (เพื่อนภาค เพื่อนสถาบัน เพื่อนแผนกอีกต่างหาก ) ได้ดูแลตลอด 2 เดือน ละงั้น แม้ว่าจะจบค่ายนี้เพราะขนมที่ซื้อมาเทคแคร์บัดดี้นี่ กินไปเรียบร้อยแล้ว

พอพักเที่ยง พี่เค้าปล่อยไปกินข้าว อาหารเที่ยงที่นี่ ดีมาก อร่อยมาก ในบรรดาที่เข้า ค่ายมา( ก้อแหม เอไอเอสจัดเนอะ) อย่างนี้ต้องกินให้จุใจ จะได้อ้วนก้องานนี้ เพราะเค้าเลี้ยงดีจริงๆ

Walk Rally

หลังจากกินข้าวเที่ยงให้คุ้มกับที่วันนี้ไม่ได้ตังค่าฝึกงาน 200 บาทแล้ว ( งกครับ) ก้อไปนั่งง่วงในห้องประชุม พี่ๆจะอ่านจดหมายบัดดี้ที่ให้เราเขียนถึงบัดดี้ให้ทุกคนฟัง บางฉบับเขียนแบบธรรมดา กินข้าวอร่อยใหม ประมาณนี้ บางฉบับก็ฮาแบบเน่าๆ บางฉบับก้อจีบกัน (สื่อรักบัดดี้จริงๆนะเนี่ย) ผมนี่ก้อได้มาสองสามฉบับ แต่ก็งงเล็กน้อยว่าเขียนให้ใครเนื่องจากมี คนชื่อหนึ่ง อยู่สองคน หนึ่งอีกคนมาจากราชมงคล

จากนั้นก็ทำกิจกรรมละลายพฤติกรรม เช่น หอยเปลี่ยนฝา เปลี่ยนไปเปลี่ยนมา วิ่งรอบห้องประชุม เอาซะเหนื่อย หลังจากนั้นก้อให้เข้ากลุ่มสี ผมต้องเข้าสีชมพู ที่มีสามชิกทั้งหมด 26 คน หลังจากประชุมกันในกลุ่มก็ช่วยกันตั้งชื่อกลุ่ม ตั้งชื่อว่า ชมพูดูเล็กซ์ (ยี่ห้อถุงก๊อบแก็บชนิดหนึ่ง ฮึๆ เสื่อม) พร้อมกับท่าประจำกลุ่ม ต่อมาก็จัดกลุ่ม Walk Rally กลุ่มละ 10 คน ไปเล่นฐาน 5 ฐานเพื่อเอาคะแนนมาให้กลุ่มตัวเอง ผมโดนแยกไปอยู่กลุ่ม ชื่อกลุ่ม “เห็ดป๋ำ ” เผอิญอยู่กลุ่มกับนิ้งอีก เลยเต้องนียนๆ พยายามเทคแคร์นิดหน่อยแต่ก้อไม่ให้เจ้าตัวรู้ว่าเป็นคู่บัดดี้ และแล้วพวกเราก็เริ่มเข้าฐาน

ฐานแรก ผมตั้งชื่อให้เลยว่า ฐานงูตาบอด ก็ให้สมาชิกทุกคนผูกผ้าปิดตา แล้วเอามือจับหลังเพื่อนคนข้างหน้าเพื่อต่อขบวนกัน เหลือแต่สมาชิกคนสุดท้ายที่ไม่ต้องปิดตาและคอยบอกทิศทางให้เพื่อนคนข้างหน้าสุดคนเก็บลูกบอลที่วางอยู่บนพื้น โดยห้ามใช้เสียง แต่ใช้การตบใหล่เป็นการบอกสัญญาณแทน การเล่นเป็นไปอย่างทุกลักทุเล ทั้งเป็นใบ้ ทั้งตาบอด
ฐานที่สอง ตั้งชื่อให้ว่าฐาน มิชชั่นอิมพัสซิเบิ้ล หย่อนตัวไปในสระว่ายน้ำโดยไม่ใช่สลิง ไม่ใช้ตัวแสดงแทน แต่ใช้เพื่อน เกาะแข้ง เกาะขา เกาะเข็มขัดและ เกาะขอบสระ เพื่อเราจะหย่อนลูกปิงปองลงในขวดที่ลอยตุ๊บป่องบนสระว่ายน้ำ ฐานนี้ต้องใช้ความเชื่อใจเพื่อนมากกกกกกกก (ว่าจะไม่ปล่อยเราตกน้ำ แต่ก้อไม่มีใครตกน้ำนะ)
ฐานที่สาม หนีบป๋องโค้งซ้อนสามชั้นโดยเอายางผูกกับเลือกแล้วผูกกับตัวเรา ฐานนี้ผ่านสบายๆ ใช้เวลาน้อย ผ่านได้ไม่ยากนัก
ฐานที่สี่ เดินสิบเอ็ดขาถือแก้วน้ำ ดดยเกมส์นี้ให้เราเอาผ้ามัดขา เดินไปต้องพร้อมๆกันไม่งั้นหน้าจิ้มดิน แถมต้องคอยประคองน้ำในแก้มไม่ให้หกอีก แล้วค่อยๆก้าวข้ามสิ่งกีดขวางต่างๆ ประคองน้ำไปเทใส่ถังในฝั่งตรงข้าม
ฐานที่ห้า ด่านกับระเบิด ง่ายๆ เดินไปตามช่อง ถ้าเดินไปถูกช่องใหนที่มีกับระเบิดก็ตาย เพื่อนๆจะช่วยจำเส้นทางที่เดินผ่าน และช่องที่มีระเบิด

หลังจากเล่น ฐาน walk rally เสร็จ พี่ๆสรุปว่าได้อะไรจากแต่ละด่านแล้วปล่อยไปอาบน้ำ เมทร่วมห้องประจำค่ายของผมมีสองคน เติ้ล วิศวะit ลากระบัง กับ ฮั้น siit จากธรรมศาสตร์ บ้านพัก หลังที่ 203 – 2

ตกเย็นกินอาหารบนแพที่ลอยบนลำน้ำแคว บรรยากาศสุดเนี้ยบ หลังจากอิ่มก้อเข้าห้องประชุมเพื่อทำกิจกรรม ตามหาไข่สุดขอบฟ้า โดยมีไข่เจ็ดฟองไปซ่อนใว้ในที่ต่างๆโดยให้มีคำใบว่าใข่ในแต่ละที่ซ่อนอยู่ที่ใหนและคำใบ้ของไข่อันถัดไปจะอยู่ในไข่อันที่หาเจอ แต่ละกลุ่มออกไปหาไข่ทีละสองคน(ประมาณนั้น ที่จริงกฏมันเยอะกว่านี้ ขี้เกียจอธิบาย )พอดีกลุ่มสีชมพูของผม คนไปหาไข่ใบแรก หาไม่เจอ ส่งคนไปเพิ่มก้อยังไม่เจออีก เลยช้ากว่าเพื่อนไปนิด กลุ่มสีเหลืองเลยจบเกมส์ก่อน (ไม่เป็นไร ต่อให้ ขำๆ) ให้กำลังใจเพื่อนๆทุกคนที่ตั้งใจพยายามหาไข่ทำเพื่อทีมครับ สุดยอดกันทุกคน
หลังจากการหาไข่กลุ่ม สีชมพูดูเล็กซ์ เตรียมการแสดง ทีแรกที่คิดคือจับเอาโฆษนาหลายๆตัวมารวมกัน แล้วก้อหาเพลงซ้อมลีด สรุปได้เพลง หอยจ้อยลี่ กะโอ้ทะเลแสนทราม ขำดีๆ สักห้าทุ่มก็ปล่อยไปนอน แต่จังหวะนี้หลายๆห้องก็กลายเป็นบ่อนเปิด แฮะๆ ส่วนผมขอบายครับ ง่วง

วันที่สอง

ตื่นมาตอนหกโมงกว่าๆ ก้อต้องรีบเข้าห้องน้ำแปรงฟันแล้วเอาน้ำมาลูบหัวฟูๆที่เซ็ตโดยไม่ได้ตั้งใจจากการนอน แล้วรีบวิ่งไปที่จุดรวมออกกำลังกาย (สายแล้วๆ) ผมได้ไปนำเพื่อนๆออกกำลังกายแบบตายังไม่ค่อยจะลืม แล้วพาไปวิ่งได้ยี่สิบกิโลฯ (อันนี้เว่อร์ไป) พอได้เหงื่อ ก็แยกย้ายไปอาบน้ำ กินข้าวเช้า แล้วก็เข้ามานั่งในห้องประชุมเพื่อละลายพฤติกรรมกันเช่นเคย เกมส์แรกให้กระดาษที่ระบุพฤติกรรมต่างๆแล้ววิ่งไปให้เพื่อนเซ็นต์ในช่อง เช่นหน้าตาดีเหมือนดาราเ ขนหน้าแข้งดก ผายลมบ่อยๆ กำลังลดน้ำหนัก ถูกจีบจนเซ็ง ชอบไปสนามหลวง ไม่มีแฟน ฯลฯ(ข้อสุดท้ายนี่ดูเป็นพิเศษ) ให้เพื่อนเซ็นต์ให้มากที่สุด ผมได้ 23 จาก25 ช่อง พี่แก้วเก็บกระดาษ แล้วอ่านรายชื่อให้เพื่อนๆออกมานั่งเกลางวง แล้วให้เพื่อนที่ไม่ได้ถูกเรียกทายว่า พวกที่ออกมานี่เซ็นต์ช่องใหน จับแต่ละช่องนี่ ฮาๆทั้งนั้น

ส่วนเกมส์ที่สองให้เราจับเอาของในถุงแล้วไปจับคู่กับของของเพื่อนแต่ต้องอธิบายเหตุผลว่าคู่กันเพราะอะไร แรกๆก้อง่ายอยู่หรอก แต่พอกลายเป็นกลุ่มใหญ่ปั๊บ งานเข้าทันที เพราะไม่รู้จะหาเหตุผลอะไรมาจับกลุ่ม ก็ต้องอาศัยสเตปการใหลไปเรื่อยๆ (แต่ละเหตุผล คิดไปได้กันเนอะ) ถึงจะดูเหตุผลว่าไร้สาระแต่ผมก็ได้อะไรจากเกมนี้นะ มันเหมือนว่าการที่แต่ละคนไม่รู้หรอกจะจับอะไรได้แต่ก้อต้องพยายามหาเหตุผลที่ทำให้ของเหล่านี้มีความสำพันธ์กันได้ ก็เหมือนกับเพื่อนๆที่มาที่นี่ ต่างพ่อต่างแม่ ต่างประสบการณ์แต่การทำกิจกรรมนี่แหละเป็นสิ่งที่สร้างความสำพันธ์ให้แต่ละคนหลอมรวมเป็นหนึ่งเดียวกันได้

ต่อจากนั้นก้อให้จับกลุ่มที่ไม่ใช่กลุ่มสีเดียวกันแล้วให้ถามชื่อและที่อยู่ พอกลุ่มใหญ่มากๆใครจะไปจำได้ตอนกลุ่มโดนถามนี้ ผมได้ย้ายไปอยู่บางรักซะงั้น

กำแพงสีชมพู

เที่ยงปุ๊บก็ได้เวลากินข้าว เสร็จ พี่เค้าประชุมเรื่องกิจกรรมการแสดงและแข่งกีฬาสี กีฬาก็มี 6 อย่าง ผมลงไปซะสามรายการ แข่นคนอึด เป่าลูกโป่งเป่าแป้งกินหนมกินโค้ก วิ่งเปรี้ยวกล้วยหอม แล้วก็วิ่ง 20 ขานอกจากที่ไม่ได้ลงก็มี ชักกะเย่อ แชร์บอลหญิง หลังจากจัดตัวนักกีฬาก็คุยๆเรื่องเปลี่ยนเรื่องละครให้เป็นแบบสงครามนางฟ้า ส่วนลีดก้อแยกไปซ้อม ได้เวลาบ่ายสี่โมงเย็นเป๊ะๆ ก้อเริ่มแข่งแชร์บอล การแข่งขันเป็นไปอย่างดุเดือด จากเกมส์นี้นำให้บรรดาเพื่อนๆจากสถาบันอื่นได้พิสูจน์ว่าสาวๆจากลาดกระบังนี่ สวย ถึกและบึกบึน ตัวทำเกมส์แชร์บอลนี่ มาจากลาดกระบังทั้งนั้น ไม่ว่าจะเป็นตัวตัดเกม ตัวกระแทก เล่นจริงจังจนแทบจะกระโดดถีบกันเลยทีเดียว บางคนเป็นตัวโยนลูกไกลแล้วเข้าตะกร้าเลยก็มี ที่เห็นเล่นดีๆ ก็มีหยก จาก ภาคไอทีเนี่ยแหละ เบอร์ 9 สุดยอดจริงๆ บอลเข้ามือเหมือนว่าบอลเข้าตะกร้า สีชมพูเลยแพ้ไปตามระเบียบ

กีฬาต่อๆมา เช่นชักกะเย่อนี่สู้สีเขียวไม่ใหว ฐานแน่น คนอึดก็แพ้ เนื่องจากผมกินโค้กไม่ทัน วิ่งเปรี้ยวนี่ชนะรอบแรก แต่รอบสองนี่พลาดไปนิดส์สรุปว่า อันใหนที่ผมลงแข่งอ่ะ แพ้หมด (เอิ๊กๆๆ เศร้าคร้าบบบบ ) แต่ส่วงที่ผมเห็นและได้จากตรงนี้จริงๆคือความร่วมแรงร่วมใจของเพื่อนๆที่ตั้งใจทำเพื่อทีม เป็นความรู้สึกที่เราสู้ ช่วยเหลือกันไปด้วยกัน ถึงแม้ผลลัพธ์มันจะเป็นยังไงแต่เราก็รู้ว่าเราทุกคนได้ทำอย่างเต็มที่ ในเกมส์กีฬา เรื่องแพ้ชนะเป็นเรื่องธรรมดา ครับ แพ้เป็นพระ ชนะก็ขำ ผมว่าจุดที่เป็นยูนิตี้ของทีมที่สูงสุดเริ่มจากตรงนี้แหละ ทะลายทุกความปิดกั้นภายในของแต่ละคน ทุกคนเหนื่อยก็เหนื่อยด้วยกัน ดูแลกัน หาน้ำมาให้กินเวลาเพื่อนๆเหนื่อย พูดให้กำลังใจและคำปรึกษาเมื่อเพื่อนในทีมเจอปัญหา ดีใจเมื่อเพื่อนทำแต้มได้

ต่อจากนั้นมีการแข่งขันเชียร์ลีดเดอร์ ทีมสีชมมพูนี่เก็บตัวซ้อมเป็นอย่างดี เทรนด์ก่อนแข่งประมาณสิบกว่านาทีก็ลงแข่งเลย แต่ละเพลงใช้แข่งนี่ก็ฮาเสื่อมๆทั้งนั้น ก้อเรียกเสียงฮาจากเพื่อนๆได้มาก แต่สีที่ว่าเตรียมลีดได้ดีก็เป็นสีเหลืองนี่ครับ เปิล มะหมี่ เต้นได้อย่าง (ไม่นึกว่า หน้าโครตเรียบร้อยจะทำแบบนี้ได้) ถึงใจ จริงๆ แต่ลีดจากสีฟ้าก็น่ารักไม่แพ้สีใหนคัดมาทำให้บรรดาหนุ่มหัวใจเต้นตึกตักๆ

จังหวะหัวใจ

หลังจากแข่งกีฬาและลีดเสร็จ เราก็มานั่งประชุมกันทั้งกลุ่ม เจี๊ยบจากเอแบค หัวหน้ากลุ่มสีชมพู ดิวจากจุฬาหัวหน้าลีด กุ้ง ควีน โช่ง ต่อ เค ตอง เติ้ล ฮั้น ดวง ซวง ชมพู จุ ฯลฯ นั่งประชุมแถวๆสนามบอลต้องเปลี่ยนละคร ตกลงกันได้ว่าแสดงการประกวด AF เลยคุยว่าจะเอาศิลปินคนใหนดี ร้องแบบฮาๆ ไปๆมาๆ ผมได้เป็น พี่บี้ ซะงั้น โดยมี เคกับต่อ เป็นแดนเซอร์ร่วมเพลง จังหวะหัวใจ (อย่างฮา กล้าทำเนอะกุ) ต่อมาก็มีพี่ตูน บอดี้สแลม เพลง อกหัก (เจี๊ยบ) พี่แบ๊งค์ วงแคลช กับเพลงเช็ดน้ำตา(หล่อ เลย โด่ง) น้องพลับและแดนเซอร์ มาร้องเพลงคุณครูครับ ( รายนี้เด็กสมบูรณ์จริง แดนเซอร์คือ ชมพูกับ ดวง) และโฟว์ มด เพลงเด็กมีปัญหา( น่ารักมากคร้าบบบ ) โดยมีคอมเมนเตเตอร์สองท่าน เอกราชเก่งทุกทาง และสาธิต( เติ้ลกับตอง ) ที่เปลี่ยนเป็นพี่ม้า รึก็เปลี่ยนเป็นพี่แก้วได้ ห้าสาวรับจ้างกรี๊ด (…จุ กุ้ง บลาๆ) สองสาวจากทางบ้านที่คอยคอมเม้นเหล่าบรรดา AF ( ) สองพิธีกรบนเวทีที่สร้างความฮา ( ) พวกเราซ้อมกันจนเกือบแทบไม่ได้อาบน้ำและกินข้าวเย็นกันทีเดียว ทุ่มเทจริงๆ แต่ผมเนี่ยหนักนิดนึงเพลงก้อร้องไม่ได้ ท่าก็เต้นไม่ได้ เนื่องจากไม่เคยดูเอ็มวีเลย แต่ก็ได้ เทรนเนอร์ จุ กับ …. ติวเข้มให้ ฮามากๆ ไม่เคยทำอย่างนี้มากก่อนเลยพี่น้อง (ช่วงนี้หน้าจะหนาผิดปกติ อายเค้าไหมเนี่ย ) แสดงเป็นกลุ่มสามครับ เลยมีเวลาเตรียมบทนานหน่อย แต่ขึ้นเวทีจริงๆดันลืมเนื้อร้องซะงั้น ท่าก็แปลกๆ เต้นมั่วๆไปเลย แต่กลุ่มสุดท้ายนี่แสดงเรื่องสงครามนางฟ้าก็ฮาดีเหมือนกัน เชอรี่ ตีบทแตก เล่นกับเสี่ยอู๊ด สนุกดีเหมือนกันครับ
หลังจากแสดงละครพี่แก้วให้แสดงความคิดเห็นแล้วก็พาไปผูกแขนเป็นรุ่น GA8 พร้อมกับ จุดเทียนรอบๆ ป้าย GA8 เป็นภาพที่น่าจดจำอีกหนึ่งภาพ เพื่อนๆทุกคนถือเทียนค่อยๆทยอยเข้ามาปักเทียนรอบๆป้าย เสร็จก็กินข้าวต้มแล้วแยกย้ายไปนอน ห้องใหนเปิดห้องคำนวนแคลคูลัสคนก็จะเยอะหน่อย

เช้าสุดท้าย เดินทางกลับ

วันนี้พี่เค้านัดตอนสองโมงครึ่งแต่พวกผมนี่สามโมงครึ่งถึงได้ไปห้องประชุม เนื่องจากทั้งห้องพากันนอนไม่ยอมตื่น เข้าไปปุ๊บโดนด่าปั๊บ เช้านี้เลยไม่ได้กินข้าวเช้า เข้าห้องประชุมครั้งนี้เป็นการทำกิจกรรมสุดท้ายคือ เฉลยบัดดี้ ช่วงพักเบรกผมเลยไปนั่งกินกาแฟกับนิ้งเพื่อเช็คว่าเจ้าตัวรู้รึเปล่าว่าผมเป็นคู่บัดดี้ โดยมี นุ่นกับพรร่วมโต๊ะด้วย คุยๆไป นิ้งบอกไม่รู้ว่าใครเป็นบัดดี้เรย แถมด่าไม่เอาขนมมาให้อีกต่างหาก( บัดดี้เลวเนอะ ) เข้าห้องประชุมเลยเขียนจดหมายถึงบัดดี้ ฉบับสุดท้าย ใบ้ให้ว่าเป็นใคร นิ้งก็ยังเดาไม่ออก ตอนเฉลยนี่ ยิ้มเลยตอนเอาตุ๊กตาไอ้มดแดงไปให้ ( นึกไม่ถึงเลยอ่ะดิ ) แต่ผมก็โดนตลบหลังเหมือนกัน ก้อ บัดดี้คนที่เทคแคร์ผมนี่ เพิ่งจะนั่งกินกาแฟด้วยกันอ่ะ เป็นนุ่นครับ ตลกดี เดาผิดคน

เฉลยบัดดี้เสร็จกันทุกคน ตอนเกือบเที่ยง พี่ๆ ให้เลือกขวัญใจประจำรุ่นฝ่ายชายได้แก่ เสี่ยอู๊ด ส่วนฝ่ายหญิงได้แก่ …..(จำชื่อไม่ได้ รู้แต่ว่าแสดงเป็นเชอรี่) แล้วก็เลือกหัวหน้าประจำกลุ่ม ได้แก่ ดิว จากสีชมพูนี่เอง
เสร็จก็แยกย้ายไปกินข้าวเที่ยงเตรียมตัวเดินทางกลับครับ แล้วก็ให้เรารวมกลุ่มทำ assignment ส่งก่อนวันปัจฉิมนิเทศ พวกเพื่อนๆพากันถ่ายรูปหมูเป็นที่ระลึกก่อนจะต้องแยกกันไปทำงานในส่วนต่างๆตามแต่ละแผนก

รถออกจากโรงแรมประมาณบ่ายหนึ่ง ไปจอดพักซื้อของฝากที่ร้านแก้ว หมดตังกับการกินขนมไปเยอะ อ่ะ เพิ่งจะได้ซื้อขนมเทคแคร์บัดดี้ทั้งสอง แล้วก็ซื้อของไปฝากพี่ที่แผนก รถมาถึงที่ตึกชินวัตร 1 ประมาณ 5 โมงเย็น แล้วรวบรวมคนกลับลาดกระบังนั่งแท็กซี่กลับ มาถึงสักเกือบหกโมงเย็น ถึงหอโดยสวัสดิภาพ

ถ้าถามว่าได้อะไรจากกิจกรรมนี้บ้าง ในสามวันนี้ ผมได้ประสบการณ์ใหม่ๆ ได้ทำอะไรที่ไม่เคยได้ทำ ได้เพื่อนใหม่ๆต่างคณะ ต่างสถาบัน ทำกิจกรรมร่วมกัน รู้จักการทำงานเป็นทีม เรียนรู้กันระหว่างเพื่อนภายในทีม เห็นความแตกต่างของเพื่อนแต่ละคนทำให้รู้ว่าเวลาจะทำงานด้วยกันจะต้องปรับตัวเข้าหากันยังไง สนุกด้วยกัน หัวเราะด้วยกัน บางคนอาจจะได้แฟนใหม่หรือกิ๊กใหม่ ( 555 ) ก็ต้องขอขอบคุณเอไอเอสที่จัดกิจกรรมดีๆแบบนี้ให้พวกเราได้มีความสัมพันธ์แน่นแฟ้นมากยิ่งขึ้น ทำให้เรารู้จักกันมากขึ้น และอยากให้มีกิจกรรมดีๆอย่างนี้ต่อไปครับ